Klimaatverandering

​De opwarming van de aarde is het gevolg van een optelsom van invloeden: de in de atmosfeer aanwezige broeikasgassen, de zon, de vulkanen en natuurlijke schommelingen binnen het klimaatsysteem (met name veroorzaakt door oceanen).

De meeste wetenschappers zijn het er over eens dat de mens dit broeikaseffect beïnvloedt. Door het verbruiken van fossiele brandstoffen (kolen, olie, gas) en grootschalige landgebruik neemt in de atmosfeer de concentratie toe van broeikasgassen zoals kooldioxide (CO2), methaan (CH4) en lachgas (N2O). In het vijfde klimaatrapport van het IPCC uit 2014 staat dat het extreem waarschijnlijk is (meer dan 95% zeker) dat meer dan de helft van de opwarming sinds 1951 is veroorzaakt door de mens.

De voorspelde effecten van klimaatverandering op lokale en regionale schaal zijn onzekerder dan de gemiddelde uitkomsten voor de aarde als geheel. Dat maakt het lastiger om de effecten voor bijvoorbeeld Nederland of een gebied binnen Nederland goed te voorzien. Wel is het zo dat de opwarming in de buurt van de polen sneller gaat dan in de tropen. In Siberië is de temperatuur al 3 graden Celsius hoger dan aan het begin van de industriële revolutie. Over het algemeen warmt het boven land sneller op dan boven de oceaan. Nu al is geconstateerd dat Nederland tweemaal sneller opwarmt dan de gemiddelde temperatuur in de hele wereld.

 

Vernieuwd

Verschillen tussen CO2-emissietotalen verklaard, 1990-2020

Indicator | 16 november 2022

In de publicaties van onder meer PBL, CBS en IPCC verschijnen verschillende getallen voor de emissie van kooldioxide (CO2). Deze getallen gaan uit van dezelfde basiselementen, maar... meer

Windvermogen in Nederland, 1990-2021

Indicator | 18 oktober 2022

De capaciteit van de windmolens nam in 2021 toe met 15 procent. Deze toename komt volledig door de toename van windmolens op land. Op zee zijn er in 2021 geen nieuwe windparken... meer

Emissies naar lucht door de energievoorziening, 1990-2020

Indicator | 29 augustus 2022

De emissies van belangrijke stoffen als NOx en SO2 door de energievoorziening zijn in de periode 1990-2020 afgenomen. Voor de laatste jaren geldt dat ook voor CO2... meer

Opgesteld vermogen zonnestroom, 2018-2020

Indicator | 3 augustus 2022

In 2020 is het opgestelde vermogen van zonnepanelen 10.949 megawatt. Dit blijkt uit de voorlopige cijfers van het CBS Centraal Bureau voor de Statistiek. Grootschalig vermogen (van meer dan 15... meer

Meteorologische gegevens, 1990-2021

Indicator | 20 april 2022

In 2021 bedroeg de gemiddelde jaartemperatuur in De Bilt 10,5 graden Celsius. Daarmee was het jaar een halve graad warmer dan gemiddelde in de periode 1981-2010. De winter van 2021/2022 was zeer... meer

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.