Klimaatverandering

​De opwarming van de aarde is het gevolg van een optelsom van invloeden: de in de atmosfeer aanwezige broeikasgassen, de zon, de vulkanen en natuurlijke schommelingen binnen het klimaatsysteem (met name veroorzaakt door oceanen).

De meeste wetenschappers zijn het er over eens dat de mens dit broeikaseffect beïnvloedt. Door het verbruiken van fossiele brandstoffen (kolen, olie, gas) en grootschalige landgebruik neemt in de atmosfeer de concentratie toe van broeikasgassen zoals kooldioxide (CO2), methaan (CH4) en lachgas (N2O). In het vijfde klimaatrapport van het IPCC uit 2014 staat dat het extreem waarschijnlijk is (meer dan 95% zeker) dat meer dan de helft van de opwarming sinds 1951 is veroorzaakt door de mens.

De voorspelde effecten van klimaatverandering op lokale en regionale schaal zijn onzekerder dan de gemiddelde uitkomsten voor de aarde als geheel. Dat maakt het lastiger om de effecten voor bijvoorbeeld Nederland of een gebied binnen Nederland goed te voorzien. Wel is het zo dat de opwarming in de buurt van de polen sneller gaat dan in de tropen. In Siberië is de temperatuur al 3 graden Celsius hoger dan aan het begin van de industriële revolutie. Over het algemeen warmt het boven land sneller op dan boven de oceaan. Nu al is geconstateerd dat Nederland tweemaal sneller opwarmt dan de gemiddelde temperatuur in de hele wereld.

 

Vernieuwd

Meteorologische gegevens, 1990-2021

Indicator | 20 april 2022

In 2021 bedroeg de gemiddelde jaartemperatuur in De Bilt 10,5 graden Celsius. Daarmee was het jaar een halve graad warmer dan gemiddelde in de periode 1981-2010. De winter van 2021/2022 was zeer... meer

Vinddatum eerste kievitsei in Fryslân, 1901-2022

Indicator | 17 maart 2022

Het eerste kievitsei is de afgelopen honderd jaar steeds vroeger in het jaar gevonden. Klimaatverandering is hierbij een belangrijke factor.

Emissies broeikasgassen, 1990-2020

Indicator | 1 februari 2022

De emissies van broeikasgassen zijn tussen 1990 en 2020 gedaald: in 2020 waren de emissies 25,5% lager dan in 1990. Tot 2017 vond deze daling voor het overgrote deel plaats bij de overige... meer

Windvermogen in Nederland, 1990-2020

Indicator | 21 oktober 2021

De capaciteit van de windmolens nam in 2020 fors toe met bijna 48 procent. Deze toename komt vooral door de toename van windmolens op zee. De capaciteit van windmolens op land steeg... meer

Verbruik van hernieuwbare energie 1990-2020

Indicator | 21 oktober 2021

Het aandeel hernieuwbare energie in het totale energieverbruik was in 2020 met 11,1 procent, 26 procent hoger dan het jaar er voor toen het aandeel 8,8 procent was. Het verbruik van hernieuwbare... meer

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.