Klimaatverandering

De opwarming van de aarde is het gevolg van een optelsom van invloeden: de in de atmosfeer aanwezige broeikasgassen, de zon, de vulkanen en natuurlijke schommelingen binnen het klimaatsysteem (met name veroorzaakt door oceanen).

De meeste wetenschappers zijn het er over eens dat de mens dit broeikaseffect beïnvloedt. Door het verbruiken van fossiele brandstoffen (kolen, olie, gas) en grootschalige landgebruik neemt in de atmosfeer de concentratie toe van broeikasgassen zoals kooldioxide (CO2), methaan (CH4) en lachgas (N2O). In het vijfde klimaatrapport van het IPCC uit 2014 staat dat het extreem waarschijnlijk is (meer dan 95% zeker) dat meer dan de helft van de opwarming sinds 1951 is veroorzaakt door de mens.

De voorspelde effecten van klimaatverandering op lokale en regionale schaal zijn onzekerder dan de gemiddelde uitkomsten voor de aarde als geheel. Dat maakt het lastiger om de effecten voor bijvoorbeeld Nederland of een gebied binnen Nederland goed te voorzien. Wel is het zo dat de opwarming in de buurt van de polen sneller gaat dan in de tropen. In Siberië is de temperatuur al 3 graden Celsius hoger dan aan het begin van de industriële revolutie. Over het algemeen warmt het boven land sneller op dan boven de oceaan. Nu al is geconstateerd dat Nederland tweemaal sneller opwarmt dan de gemiddelde temperatuur in de hele wereld.

 

Vernieuwd

Emissies broeikasgassen, 1990-2020

Indicator | 31 augustus 2021

De uitstoot van broeikasgassen is de laatste 10 jaar gedaald, met een versnelling van deze daling sinds 2018. In 2020 lag de emissie op basis van voorlopige cijfers 9,0% lager dan in... meer

Emissie broeikasgassen in Europa, 1990 - 2018

Indicator | 7 april 2021

In 2018 zijn de emissies van broeikasgassen (exclusief landgebruik, wijzigingen in landgebruik en bosbouw) in de Europese Unie (EU28) met 25% afgenomen t.o.v. 1990. De emissies zijn in 2018 met 2.... meer

Meteorologische gegevens, 1990-2020

Indicator | 31 maart 2021

In 2020 bedroeg de gemiddelde jaartemperatuur in De Bilt 11,7 graden Celsius. Daarmee was het jaar een halve graad warmer dan 2019. De winter 2020/2021 kende twee gezichten. Het was precies één... meer

Vliegperiode vlinders, 1992-2020, en libellen, 1999-2020

Indicator | 17 maart 2021

De vliegperiode van zowel vlinders als libellen begint vroeger door de warmere lentes.

Vinddatum eerste kievitsei in Fryslân, 1901-2021

Indicator | 11 maart 2021

Het eerste kievitsei is de afgelopen honderd jaar steeds vroeger in het jaar gevonden. Klimaatverandering is hierbij een belangrijke factor.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.