Compendium voor de Leefomgeving
461 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Water en milieu

Watergebruik in de land- en tuinbouw, 2001-2011

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Het gemiddeld watergebruik per bedrijf was in 2010 hoger dan in 2009 als gevolg van een langer durende relatief droge periode in het groeiseizoen. Door Europese regelgeving is voor 2010 (en 2009) een nieuwe berekening toegepast. Hierdoor is vergelijking met eerdere jaren niet goed mogelijk.

Vrijwel gelijk watergebruik in 2011 ten opzichte van 2010

In 2011 werd vrijwel evenveel water gebruikt in de land- en tuinbouw als in 2010. Net als in 2010 waren de maanden maart en april droge groeimaanden. Ook de maand mei was in 2011 droog. In de zomermaanden juli en augustus regende het aanzienlijk meer dan normaal. De neerslag hebben betrekking op het landelijke cijfer. Lokaal kunnen er aanzienlijke verschillen optreden.

Beregening de belangrijkste vorm van gebruik

Beregening is de belangrijkste vorm van gebruik van water in de land- en tuinbouw. Beregening vindt plaats op grasland, in de akkerbouw (aardappelen, suikerbieten en snijmaïs), tuinbouw op de open grond en de glastuinbouw. Verder wordt water gebruikt als reinigingswater en als drinkwater voor de landbouwhuisdieren.

Droge perioden in het groeiseizoen zorgen voor hoger watergebruik

Beregening wordt toegepast in perioden wanneer de vochtvoorraad in de bodem onvoldoende wordt aangevuld door neerslag of vanuit het diepere grondwater.
Hoge verbruiken van water zijn over het algemeen toe te schrijven aan droge groeiseizoenen. Voorbeelden hiervan waren 2003 (met alleen mei aan de natte kant; februari, maart, juni, juli en augustus waren te droog) en 2006 (met februari, maart, mei en vooral augustus aan de natte kant; april en vooral juni en juli waren te droog).

Nieuwe berekeningsmethode: van NGE naar SO

Met ingang van 2010 is de NGE (Nederlandse Grootte Eenheid) komen te vervallen. In plaatst daarvan wordt nu uitgegaan van de SO (Standaard Output). Zie voor meer informatie de technische toelichting. In deze versie van de indicator zijn nu ook de eerder jaren herberekend uitgaande van de SO en zijn alle jaren weer vergelijkbaar.

Referenties

  • LEI (2013). Bedrijven-Informatienet. Landbouw-Economisch Instituut, Den Haag.
  • Meer, R. van der (2013) Waterverbruik in de agrarische sector 2001-2011, naar stroomgebied. Rapport, Landbouw-Economisch Instituut, Den Haag. (in voorbereiding)

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Watergebruik in de land- en tuinbouw

Omschrijving

Het jaarlijks watergebruik (leidingwater, gietwater, grondwater en oppervlaktewater) door bedrijven in de land- en tuinbouw (akkerbouw, tuinbouw, fruitteelt, veehouderij en gemengde bedrijven)

Verantwoordelijk instituut

Landbouw-Economisch Instituut

Berekeningswijze

Met ingang van 2010 is de NGE (Nederlandse Grootte Eenheid) komen te vervallen. In plaatst daarvan wordt nu uitgegaan van de SO (Standaard Output). Was de NGE een genormeerd saldo, de SO is een genormeerde omzet uitgedrukt in euro's. Kosten worden dus niet meer in ogenschouw genomen. Voor de berekeningen rondom het watergebruik heeft dit tot gevolg dat:bedrijven een andere typering kunnen krijgen in 2010 dan voorheen zonder dat de bedrijfsopzet daadwerkelijk is veranderd, en bedrijven een andere genormeerde bedrijfsomvang krijgen zonder dat de daadwerkelijke bedrijfsopzet is veranderd. Hierdoor kunnen die voorheen te klein waren om binnen het steekproefkader te vallen in 2010 wel binnen dit kader vallen en andersom.De gehele reeks is herberekend op basis van de SO.Voor een beschrijving van de gevolgde methodiek wordt verwezen naar Meer, R. van der (2013).

Basistabel

n.v.t.

Geografisch verdeling

Stroomgebied, Nederland

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Zie Meer, R. van der (2013).

Opmerking

Het waterverbruik ten behoeve van irrigatie voor de jaren 2001 en 2002 is gebaseerd op het verbruik in 2004. Op basis van neerslaggegevens van het KNMI is 2004 het jaar dat de neerslag in de periode april tot en met augustus in 2001 en 2004 die in 2004 het dichtste benadert.

Betrouwbaarheidscodering

C (Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd)

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2013). Watergebruik in de land- en tuinbouw, 2001-2011 (indicator 0014, versie 10 , 9 juli 2013 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.