Compendium voor de Leefomgeving
465 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Verzuring en vermesting

Benutting van de plaatsingsruimte voor stikstof en fosfaat uit dierlijke mest, 2008

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De plaatsingsruimte voor fosfaat wordt in 2008 op landelijk niveau voor 79 procent benut, voor stikstof is de benuttingsgraad 93 procent.

Benutting van de plaatsingsruimte voor fosfaat

Sinds 1998 wordt landelijk de wettelijke plaatsingsruimte voor fosfaat voor ongeveer 80 procent benut. In 2008 bedraagt de benutting 79 procent.

Benutting van de plaatsingsruimte voor stikstof

Het gebruik van stikstof wordt berekend uit de stikstof in geproduceerde mest plus de stikstof in aangevoerde mest verminderd met de stikstof in afgevoerde mest. De stikstof in geproduceerde mest is de uitscheiding van stikstof verminderd met gasvormige verliezen, bijvoorbeeld in de vorm van ammoniak. Boeren mogen hierbij uitgaan van forfaitaire waarden die over het algemeen hoger zijn dan de factoren die bij emissieberekeningen worden toegepast. De hoeveelheid stikstof in de mest is hierdoor kleiner waardoor er minder mest van het bedrijf hoeft te worden afgevoerd. In de figuur is bij de bepaling van het stikstofgebruik niet uitgegaan van forfaitaire waarden maar van (lagere) emissiefactoren. Dit verklaart voor een deel de relatief forse overschrijdingen van de plaatsingsruimte in sommige regio's.
In 2008 bedraagt de benutting van de plaatsingsruimte voor dierlijke mest 93 procent.

Regionale verschillen

Noord-Brabant heeft in 2008 het hoogste gebruik van fosfaat per hectare cultuurgrond (89 kg per ha), bijna tweemaal zo hoog als Zeeland (45 kg per ha).

Transport van mest

Om binnen de wettelijke plaatsingsruimte te blijven, voeren veel boeren een deel van hun fosfaatproductie af naar andere landbouwbedrijven of naar het buitenland. In 2008 is 48 procent van de fosfaatproductie afgevoerd. De export van fosfaat is in 2008 6,5 procent hoger dan in 2007.

Plaatsingsruimte wordt jaarlijks kleiner

De aanscherping van de normen leidt jaarlijks tot een verkleining van de plaatsingsruimte (er mag minder stikstof en fosfaat gebruikt worden). Daarnaast wordt jaarlijks minder stikstof en fosfaat door de veestapel geproduceerd.

Wat is de plaatsingsruimte?

De plaatsingsruimte wordt berekend op basis van gebruiksnormen voor dierlijke mest. In 2008 is de gebruiksnorm voor stikstof 170 kg per hectare en voor fosfaat 85 kg per hectare bouwland en 100 kg per hectare grasland. Bedrijven waarvan het areaal bestaat uit ten minste 70 procent grasland mogen 250 kg stikstof toepassen op hun totale areaal.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer gegevens over de benutting van de plaatsingsruimte voor stikstof en fosfaat zijn te vinden in de databank StatLine van het CBS.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Benutting van de plaatsingsruimte voor stikstof en fosfaat uit dierlijke mest

Omschrijving

Benuttingsgraad van de plaatsingsruimte voor stikstof en fosfaat uit dierlijke mest per landbouwgebied.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Berekeningswijze

Het artikel Transport en gebruik van mest en mineralen (CBS, 2006) geeft een korte methodebeschrijving van het onderzoek.

Basistabel

StatLine: Transport en gebruik van mest en mineralen (CBS, 2010a)StatLine: Getransporteerde mest naar herkomst en bestemming (CBS, 2010b)

Geografisch verdeling

Er zijn diverse regionale indelingen: totaal Nederland, landsdelen, provincies, COROP-gebieden, landbouwgebieden en groepen van landbouwgebieden, concentratiegebieden, stroomgebieddistricten en gemeenten.

Andere variabelen

Transport van dunne en vaste mest per diercategorie, transport van stikstof, fosfaat en kalium in dierlijke mest, oppervlakte bemestbare landbouwgrond.

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Transport en gebruik van mest en mineralen (CBS, 2006)Monitor Mineralen en Mestwetgeving 2007 (CBS, 2007)

Betrouwbaarheidscodering

D (schatting op basis van door het CBS berekende gegevens over de productie van dierlijke mest en mineralen, een externe registratie van het Ministerie van LNV over de hoeveelheden getransporteerde mest en een enquĂȘte over de verwerking van de mest).

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2010). Benutting van de plaatsingsruimte voor stikstof en fosfaat uit dierlijke mest, 2008 (indicator 0091, versie 11 , 30 augustus 2010 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.