Compendium voor de Leefomgeving
558 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Energie en milieu

Aanbod en verbruik van energiedragers in Nederland, 2016

Maar een kwart van de in Nederland ingevoerde en gewonnen energiedragers wordt in ons land verbruikt. Het grootste deel van de ruwe aardolie en aardolieproducten wordt ingevoerd. Van ruwe aardolie wordt een belangrijk deel doorgevoerd. Van het verbruikte aardgas komt het grootste deel uit Nederlandse bodem. Een deel van de energiedragers wordt omgezet in andere energiedragers.

Toelichting bij het stroomschema

Het stroomschema energie geeft voor de energiedragers ruwe aardolie, aardgas, steenkool, hernieuwbare energie, kernenergie, warmte en afval en andere energiedragers een grafische voorstelling van de winning, invoer, uitvoer, bunkers en verbruik. In de onderstaande tabel wordt dit stroomschema cijfermatig uitgewerkt naar de posten 'energieaanbod', 'energieomzetting' en 'energieverbruik'.

  Totaal energie-dragers Kool en kool-producten 1) Aardoliegrond-stoffen en pro-ducten 2) Aard-gas Hernieuw-bare energie Elektri-citeit Overige energie-dragers 3)
               
  PJ            
               
Energieaanbod 2016**              
Totaal energieaanbod 3 155 427 1 218 1 252 158 18 82
Winning 2 023   80 1 671 197   74
Invoer 11 275 1 461 8 385 1 312 21 87 9
Uitvoer 9 559 1 072 6 609 1 748 59 70 1
Voorraadmutatie 102 39 48 . -1    
Bunkers 686   686        
                 
               
Energieomzetting 2016**              
Totale inzet energieomzetting 4 846 510 3 629 473 126 15 93
Totale productie energieomzetting 4 301 112 3 569 9   415 196
Totaal saldi energieomzetting 545 398 60 463 126 -400 -103
               
Energieverbruik 2016**              
Totaal finaal verbruik 2 410 21 1 074 735 32 381 165
Totaal saldi energieomzetting 545 398 60 463 126 -400 -103
w.v. Elektriciteit- en WKK 4) 422 331 16 454 110 -400 -90
  Andere omzetting 123 68 43 9 16 0 -16
               
Totaal energieverbruik 3 155 427 1 227 1 252 158 23 82
Statistisch verschil   -1  0 -9    0 -5 0
Bron: CBS CBS/feb18
1) Onder andere bruinkool, cokesoven- en hoogovengas.
2) Onder andere petroleumcokes, lpg en restgassen.
3) Zoals kernenergie, warmte en afval.
4) Warmtekrachtkoppeling.
** Cijfers 2016 zijn nader voorlopig. Nader voorlopige cijfers hebben een meer definitieve status dan voorlopige cijfers. NB. De negatieve getallen in de tabel duiden op het verbruik van energiedragers uit voorraden, respectievelijk de productie van energiedragers (bij energiebedrijven en afnemers grondstof). NB. Sinds de revisie 1995-2013 is uitgevoerd, is gekozen om het statistisch verschil niet meer weg te werken, vandaar een verschil in energieverbruik en aanbod.

Energieaanbod

Het energieaanbod in Nederland wordt bepaald door zowel de winning, invoer, uitvoer, bunkers als ook de voorraadmutatie van energiedragers. In het stroomschema wordt de voorraadmutatie verwaarloosd.

  • De winning van energiedragers (2 023 PJ in 2016) bestaat voornamelijk uit aardgas. Daarnaast worden er aanzienlijk kleinere hoeveelheden aardolie, hernieuwbare energie en overige energiedragers gewonnen.
  • De invoer van energiedragers (11 275 PJ in 2016) betreft vooral ruwe aardolie en aardolieproducten. Daarnaast is er een invoer van kleinere hoeveelheden steenkool, aardgas en elektriciteit.
  • De uitvoer van energiedragers (9 559 PJ in 2016) omvat vooral aardolie en aardolieproducten, steenkool en aardgas. Ongeveer driekwart van de ingevoerde en gewonnen aardolie en aardolieproducten (8 385 PJ) wordt uitgevoerd naar het buitenland (6 609 PJ). Er is een belangrijke doorvoer van de aardoliegrondstoffen. Ook is ruim de helft van het in Nederland gewonnen en ingevoerde aardgas (2 983 PJ) naar het buitenland uitgevoerd (1 748 PJ).
  • Bunkers tellen niet mee voor het energieverbruik van Nederland. Het betreft de levering van brandstof voor de internationale scheepvaart en voor de internationale luchtvaart. Dit betreft schepen of vliegtuigen die vertrekken uit Nederlandse havens en aankomen in / op buitenlandse (lucht)havens. De bunkers kunnen daardoor ook worden gezien als een vorm van uitvoer.

Energieomzetting

Een belangrijk deel van de ingevoerde ruwe olie wordt in de aardolie-industrie omgezet in aardolieproducten, zoals benzine en diesel. Ook vallen hier producten
onder die niet als bron van energie worden gebruikt, maar als grondstof of hulpstof. Voorbeelden hiervan zijn terpentine, smeermiddelen en bitumen (asfalt). Een deel van aardgas, steenkool en aardolie wordt in energiebedrijven omgezet in elektriciteit.

Energieverbruik

Het totale energieverbruik in Nederland (3 155 PJ in 2016) bedraagt iets minder dan een kwart van de totale invoer plus winning aan energiedragers. In 2016 is 0,7 procent meer energie verbruikt dan in het jaar ervoor.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over het Nederlandse energieverbruik is opgenomen in de databank StatLine van het CBS..

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Stroomdiagram energie voor Nederland

Omschrijving

Deze indicator beschrijft de Nederlandse energiebalans voor 2016 in de vorm van een vereenvoudigd stroomdiagram en een tabel. In het stroomdiagram zijn voor elk van de energiedragers de energiestromen getekend voor de energiebalansposten winning, invoer, verbruik, uitvoer en bunkers. De gegevens zijn nader voorlopig. Nader voorlopige cijfers hebben een meer definitieve status dan voorlopige cijfers.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Berekeningswijze

Berekening op basis van enkele maand- en kwartaalenquêtes van het CBS en registraties van diverse instellingen als TenneT, Gasunie en Energie-Nederland. Het artikel Nederlandse energiehuishouding (NEH) (CBS, 2015) geeft een korte beschrijving van de onderzoeksmethode.

Basistabel

StatLine: Energiebalans; aanbod, omzetting en verbruik (CBS, 2017)

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Er zijn gegevens per energiedrager en economische sector voor een aantal energiebalansposten (zoals winning, invoer, bunkers, uitvoer, totale inzet energieomzetting, totale productie energie-omzetting, verbruik energiebedrijven, verbruik energieafnemers, finaal verbruik).

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks; publicatie van nieuwe cijfers in de CBS database StatLine gebeurt 3x per jaar: Voorlopige cijfers: - maart / april van het jaar volgend op het verslagjaar.Nader voorlopige cijfers:- juni / juli van het jaar volgend op het verslagjaar. Definitieve cijfers:- november / december van het tweede volgende jaar op het verslagjaar.

Achtergrondliteratuur

Nederlandse energiehuishouding (NEH) (CBS, 2015)

Betrouwbaarheidscodering

Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2018). Aanbod en verbruik van energiedragers in Nederland, 2016 (indicator 0201, versie 20 , 26 februari 2018 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.