Compendium voor de Leefomgeving
465 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Landbouw en milieu

Transport en verwerking van mest, 1994-2000

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.
  1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000
 
Stikstof1) miljoen kg N
Afvoer door:
Buitenland (= import) 0,9 0,9 1,6 . 0,3 0,7 1,3
Nederlandse landbouwbedrijven 121,1 120 115,7 107,9 98,3 117,1 102,5
 
Aanvoer door:
Buitenland (= export) 17,4 18 11,8 8,6 10,1 13,5 16
Verwerkingsbedrijven2) 3,5 2,7 2,2 . 5 5,2 4,3
Nederlandse landbouwbedrijven 100,9 99,2 99 96,6 81 98,2 78,0
 
Fosfaat miljoen kg P2O5
Afvoer door:
Buitenland (=import) 0,5 0,5 1 . 0,2 0,3 0,7
Nederlandse landbouwbedrijven 78,5 72,4 67,5 63,7 60,5 72,0 65,0
 
Aanvoer door:
Buitenland (= export) 12,1 11,3 7,3 5,6 7,4 10,7 13,8
Verwerkingsbedrijven2) 1,8 1 0,5 0,5 2,1 2,4 1,8
Nederlandse landbouwbedrijven 65 60,1 57,9 57,2 49,2 58,2 47,0
 
Bron: CBS en Bureau Heffingen. CBS/MC/okt02
1) De hoeveelheid stikstof in dierlijke mest is exclusief gasvormige verliezen uit stal en opslag.
2) Saldo van aanvoer en afvoer door verwerkingsbedrijven (= de hoeveelheid verwerkte mest).

Ontwikkeling afvoer van fosfaat

In de periode 1994-2000 is het wettelijk toegestane gebruik van dierlijke mest per hectare gedaald van gemiddeld 180 kg fosfaat per hectare in 1994 naar circa 105 kg fosfaat per hectare in 2000. Bedrijven hebben daarop gereageerd door mineralenarmer voer te gaan gebruiken en minder dieren te gaan houden. Omdat ook de mestafnemers werden geconfronteerd met de strengere regelgeving, nam, vooral sinds de invoering van het mineralenaangiftesysteem (MINAS), de mestafvoer van bedrijven zonder overschot af en werd de mest van de overschotbedrijven op steeds grotere afstand afgezet (CBS, 2002).Meer dan 70% van de in Nederland door landbouwbedrijven afgevoerde fosfaat in dierlijke mest wordt ook weer aangevoerd door Nederlandse landbouwbedrijven. De afzet buiten de Nederlandse landbouw vertoont sinds 1997 een stijgende lijn tot 29% van de afgevoerde mest in 2000. Ten opzichte van 1999 is in 2000 de afvoer gedaald met 10%. Verklaringen zijn onder andere de daling van de fosfaatproductie in dierlijke mest, de aanscherping van de verliesnormen in 2000 en de afvoer in 1999 van mestvoorraden uit 1998, die toen door het natte najaar niet konden worden verspreid.

Ontwikkeling afvoer van stikstof

In 2000 lag de afvoer van stikstof van landbouwbedrijven boven het niveau van 1998, maar onder het niveau van alle andere jaren in de periode 1994-2000.

Methodiek

Met ingang van 1 januari 1998 registreert Bureau Heffingen de aan- en afvoer van dierlijke mest door landbouwbedrijven. Bedrijven die een verfijnde aangifte indienen, zijn verplicht om de af- en aangevoerde mest te laten analyseren op de inhoud aan fosfaat en stikstof. Vóór 1998 werden de registraties verzorgd door de Stichting Landelijke Mestbank. Het CBS berekende de hoeveelheid fosfaat en stikstof op basis van de gemiddelde samenstelling van de in die jaren geproduceerde mest. De hoeveelheid stikstof in dierlijke mest is exclusief de gasvormige verliezen die optreden in stal en opslag (Oenema et al., 2000). De cijfers van 1994 tot en met 1997 zijn hiervoor, in afwijking van CBS (2002), achteraf gecorrigeerd.De totale afvoer is steeds iets groter dan de aanvoer. Het verschil bedraagt maximaal ruim 4% en kan een aantal oorzaken hebben: voorraadvorming bij de handel, mestafzet bij particulieren en/of statistische onnauwkeurigheden.

Referenties

  • Oenema, O. et al. (2000). Forfaitaire waarden voor gasvormige stikstofverliezen uit stallen en mestopslagen. Alterra, Rapport 107, 186 pp., Wageningen.
  • CBS (2002). Statline Transport en gebruik van mest en mineralen. Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen.
  • CBS (2002). Monitor Mineralen en Mestwetgeving 2002. Link naar pdf file in thema-artikelen\landbouw Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen.
  • Eerdt, M.M. van en T. Heijstraten (2000). Mesttransportstromen in Nederland, 1997. Kwartaalbericht Milieustatistieken 2000, no. 1, 27-32. Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen.

Relevante informatie

  • Meer informatie over transport en verwerking van mest is te vinden op Statline (CBS).

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2002). Transport en verwerking van mest, 1994-2000 (indicator 0403, versie 03 , 15 oktober 2002 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.