Milieu-uitgaven per milieucompartiment en sector, 2015-2023
De totale uitgaven in 2023 aan milieubeschermende maatregelen bedroegen 25,5 miljard euro. Dat is ruim 10 procent meer dan het jaar ervoor en 40 procent meer dan in 2018. Van de uitgaven aan milieubescherming wordt bijna de helft besteed aan het milieucompartiment afval en ruim een kwart aan water. Vanuit haar publieke taak geeft de sector overheid het meeste uit aan milieubescherming met 56 procent van de totale milieu-uitgaven. Bedrijven en huishoudens zijn verantwoordelijk voor respectievelijk 35 en 10 procent van de milieu-uitgaven.
Bijdragen milieucompartimenten aan milieu-uitgaven
De uitgaven voor het milieucompartiment afval (in 2023 48 procent van de totale milieu-uitgaven) betreffen voornamelijk het afvalbeheer (inzameling en verwerking van afval). De uitgaven voor het milieucompartiment water nemen in 2023 ongeveer 27 procent in van de totale milieu-uitgaven. Het betreft vooral kosten voor de zuivering van afvalwater. Ruim de helft van deze kosten betreffen maatregelen die worden genomen in de (drink)watervoorziening, riolering en zuivering van afvalwater in openbare rioolwaterzuiveringsinstallaties. Ruim een kwart betreft maatregelen in de industrie en energiesector.
Aan het milieucompartiment lucht is in 2023 slechts 3 procent van de totale milieu-uitgaven uitgegeven. Dit betreft alleen uitgaven ter voorkoming of beperking van luchtverontreiniging. Het gaat hier om de kosten van maatregelen om emissies van (verzurende) stoffen en broeikasgassen terug te dringen, bijvoorbeeld door het plaatsen van een roetfilter. Deze kosten worden voornamelijk gemaakt door de industrie. Energiebesparende maatregelen of investeringen in hernieuwbare energie vallen hier niet onder.
Uitgaven aan natuur- en landschapsbeheer zijn in 2023 verantwoordelijk voor 7 procent van de totale uitgaven. Hieronder vallen onder andere de uitgaven voor de aankopen van nieuwe natuurgronden.
Ontwikkelingen sectoren
De totale uitgaven voor milieu zijn opgelopen van 17,9 miljard euro in 2015 naar 25,5 miljard in 2023. In de laatste drie jaar zijn de milieu-uitgaven sterk toegenomen ten opzichte van de periode 2015-2020. Dit komt vooral door de sterke groei van de milieu-uitgaven bij de overheid en bedrijven. Voor huishoudens zijn de milieu-uitgaven ook toegenomen, maar minder sterk.
Wat zijn milieu-uitgaven?
Milieu-uitgaven zijn de jaarlijkse uitgaven aan maatregelen die in het kader van het milieubeheer worden gemaakt ter voorkoming of bestrijding van milieuverontreiniging veroorzaakt door economische sectoren. De milieu-uitgaven omvatten onder andere de milieu-investeringen, de afschrijvingen, lonen en de lopende kosten (zoals bediening en onderhoud). De kosten van maatregelen die een positief effect op het milieu hebben maar zichzelf binnen drie jaar terugverdienen, worden niet tot de milieu-uitgaven gerekend.
Bronnen
- CBS (2026). StatLine: Kosten en financiering van het milieubeheer. Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag / Heerlen.
- Eurostat (2017). Environmental protection expenditure accounts.
Technische toelichting
- Naam van het gegeven
Milieu-uitgaven per milieucompartiment en sector
- Omschrijving
Ontwikkeling van de milieu-uitgaven van de milieucompartimenten Lucht, Water, Afval, Bodem, Geluid, Natuur en Algemeen. Binnen het milieucompartiment Algemeen vallen de milieu-uitgaven die betrekking hebben op meer dan één compartiment of die niet aan een compartiment kunnen worden toegerekend.
Ontwikkeling van de milieu-uitgaven van een aantal sectoren binnen de overheid en bedrijven en huishoudens.- Verantwoordelijk instituut
Centraal Bureau voor de Statistiek
- Berekeningswijze
In de Environmental protection expenditure accounts is in detail vastgelegd wat tot de milieu-uitgaven moet worden gerekend, en hoe deze worden berekend.
- Basistabel
StatLine: Kosten en financiering van het milieubeheer (CBS, 2026)
- Geografische verdeling
Nederland
- Verschijningsfrequentie
Jaarlijks
- Opmerking
Het CBS publiceert de gegevens over milieu-uitgaven, milieu-investeringen, netto milieulasten, milieuheffingen en milieubelastingen in lopende prijzen. Lopende prijzen wil zeggen dat het gaat om bedragen die in de betreffende jaren daadwerkelijk betaald zijn. Met andere woorden, de bedragen zijn steeds weergegeven in het prijsniveau van het betreffende jaar, oftewel de bedragen zijn niet gecorrigeerd voor prijspeilontwikkelingen.
In de nieuwe internationale opzet, bevatten de milieu-uitgaven ook de investeringen en de uitgaven aan het compartiment natuur- en landschapsbeheer.- Betrouwbaarheidscodering
- Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.
Archief van deze indicator
Bekijk meer Bekijk minder
Referentie van deze webpagina
CLO (2026). Milieu-uitgaven per milieucompartiment en sector, 2015-2023 (indicator 0422, versie 15, ), www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.
