Compendium voor de Leefomgeving
482 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Ruimtegebruik

Eigendom van bossen, 1975-2012

Circa 55% van de bossen in Nederland is in bezit van de overheid. De overige bossen zijn in bezit van een groot aantal particuliere boseigenaren.

Aandeel bosbezit organisaties voor natuurbehoud neemt toe

Circa 55% van het bos (groter dan 5 hectare) is in het bezit van publiekrechtelijke organisaties, met name Staatsbosbeheer, Dienst Domeinen, Ministerie van Defensie, provincies, gemeenten en waterschappen. De overige circa 45% is privaatrechtelijk bosbezit. Dat betreft particulieren zoals landgoedeigenaren en organisaties zoals Natuurmonumenten. Het aandeel bos in handen van organisaties voor natuurbehoud is toegenomen tot bijna 25%, het aandeel bos van particulieren stabiliseert rond de 20%.

Minder boseigenaren maar meer oppervlakte bos per eigenaar

In 2012 zijn 1.431 particuliere Nederlandse boseigenaren met meer dan 5 hectare bos geregistreerd bij het Bosschap met tezamen ongeveer 61.000 hectare bos; ongeveer een zesde van het Nederlandse bos (van minimaal 5 hectare). In 1975 was nog ongeveer 82.000 hectare in particulier bezit. Het totaal aantal geregistreerde boseigenaren neemt gestaag af van ongeveer 2.300 in 1975 naar 1.907 in 2012. De geregistreerde oppervlakte aan bos- en natuurterreinen nam over dezelfde periode toe van ongeveer 250.000 ha naar 301.305 ha (Bosschap, 2012). Dit betekent dat de versnippering van het areaal over de boseigenaren afneemt.

Nederlandse bosareaal neemt toe

Het totale bosareaal, zowel groter als kleiner dan 5 hectare, van particuliere eigenaren werd in 2014 geschat op circa 112.600 hectare (Schelhaas et al., 2014 - Zesde Nederlandse Bosinventarisatie). Dit zou betekenen dat ongeveer de helft (112.600 minus 61.000) van het particuliere bosbezit kleiner is dan 5 hectare. De eigendomssituatie van het bosareaal bestaande uit bosjes kleiner dan 5 hectare blijft erg versnipperd. Volgens de gegevens van de Zesde Nederlandse Bosinventarisatie bezitten particuliere eigenaren circa 30% van het totale Nederlandse bosareaal (groter en kleiner dan 5 hectare). Het Nederlandse bosareaal nam in de periode 1975-2009 toe van rond de 300.000 hectare in 1975 tot ongeveer 373.480 hectare in 2009 (Schelhaas et al., 2014).
Onderstaande internetadressen verwijzen naar de bronhouders en/of bewerkers van de gegevens die voor deze indicator zijn gebruikt.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Eigendom van bossen

Omschrijving

Verdeling van het Nederlands bosbezit groter dan 5 ha naar categorie eigenaar (Privaatrechtelijk en Publiekrechtelijk).

Verantwoordelijk instituut

WOT Natuur & Milieu, Wageningen UR (Wim Daamen)

Berekeningswijze

De indicator is in hoofdzaak gebaseerd op de gegevens van het Bosschap, dat alle eigenaren registreert met minimaal 5 hectare bos. De 61.000 hectare particulier bosbezit omvat ook enige privaatrechtelijke instellingen. In totaal is 301.305 hectare bos geregistreerd bij het Bosschap in 2012. De Zesde Nederlandse Bosinventarisatie bestaat uit een systematische steekproef waarbij ruim 3600 punten in de periode 2012-2013 werden opgenomen (Schelhaas et al., 2014).

Basistabel

Data van Bosschap, Staatsbosbeheer en LEI Wageningen UR

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

geen

Verschijningsfrequentie

Vijfjaarlijks

Achtergrondliteratuur

Bosschap (2012). Jaarverslag 2012. Bosschap, ZeistSchelhaas, M.J., A.P.P.M. Clerkx, W.P. Daamen, J. Oldenburger, G. Velema, P. Schnitger, H. Schoonderwoerd & H. Kramer (2014). Zesde Nederlandse Bosinventarisatie: methoden en basisresultaten. Alterra-rapport 2545. Alterra Wageningen UR, Wageningen.Silvis, H.J. & M.J. Voskuilen (2014). Bedrijfsuitkomsten in de Nederlandse particuliere bosbouw over 2012. LEI-rapport 2014-017. LEI Wageningen UR, Den Haag

Opmerking

Sinds 2009 is de registratieverordening gewijzigd (zie www.bosschap.nl: registratie). Naast bossen worden ook natuurterreinen verplicht geregistreerd. Dit zal gevolgen hebben voor de hoeveelheid geregistreerde oppervlakte in de toekomst.

Betrouwbaarheidscodering

Integrale enquete.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2014). Eigendom van bossen, 1975-2012 (indicator 1262, versie 05 , 23 juli 2014 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.