Compendium voor de Leefomgeving
465 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Water en milieu

Vispassages

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Hoewel er veel vispassages zijn aangelegd, komen trekvissen nog tal van hindernissen tegen.

Toestand

Trekvissen komen tal van barriƫres in het water tegen, zoals afgesloten zeearmen, stuwen en waterkrachtcentrales. Om ervoor te zorgen dat vissen deze barriƫres kunnen passeren, legt men zogenaamde vispassages aan. Er zijn inmiddels veel vispassages in Nederland aangelegd en er is nog een aantal gepland. Het merendeel daarvan ligt in Oost-Nederland, met name in beken. Daarnaast zijn er vispasages in de grote wateren, zoals bij de stuwen in de Nederrijn/Lek en de Maas en bij de sluizen van de Afsluitdijk. Vaak worden vispassages pas aangelegd bij onderhoud of vervanging van stuwen, waardoor het lang kan duren voordat het gehele water voor trekvissen geschikt is. In de Nederrijn/Lek ontbreken nog passages bij de stuwen bij Hagestein en Amerongen. Dat geldt ook voor de stuwen in de Maas bij Grave en Borgharen. Bij de Afsluitdijk wordt nog zeer beperkt rekening gehouden met de intrek van vissen. In het Haringvliet worden vanaf 2005 de spuisluizen op een kier gezet. In de regionale wateren liggen overigens nog duizenden stuwen die hier niet zijn weergegeven. Volgens de waterschappen is slechts een beperkt aantal beken volledig of vrijwel volledig optrekbaar voor vissen.

Beleidsdoelen

In de Derde en Vierde Nota Waterhuishouding is het herstel van de trekroutes voor zalm en aal in de Rijn en de Maas in 2000 als doelstelling opgenomen. Op de 13e Ministersconferentie van de Rijnoeverstaten in 2001 is het Programma voor de duurzame ontwikkeling van de Rijn vastgesteld. Daarin wordt onder andere gestreefd naar verbetering van de migratiemogelijkheden voor trekkende vissen. Het Beleidsbesluit Binnenvisserij van het Ministerie van LNV stelt als doel om de migratiemogelijkheden voor trekvissen in binnenwateren te optimaliseren. Daarbij is geen taakstelling aangegeven, zoals het aantal stuwen of de lengte van optrekbare wateren.

Referenties

  • Kwaadsteniet, P.I.M. de (2000). Vismigratie boven water. In: Themadag Vismigratie boven water. Organisatie ter verbetering van de Binnenvisserij. Nieuwegein.
  • LNV (1999). Beleidsbesluit Binnenvisserij. Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Den Haag.
  • MNP (2001). Natuurbalans 2001. Milieu- en Natuurplanbureau. Kluwer. Alphen aan den Rijn.
  • V&W (1989). Derde Nota Waterhuishouding. Water voor nu en later. Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Den Haag.
  • V&W (1998). Vierde Nota Waterhuishouding. Water kader. Regeringsbeslissing. Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Den Haag.
  • V&W (2000). Besluit beheer Haringvlietsluizen. Rijkswaterstaat HK/AW 2000/81. Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Den Haag.

Technische toelichting

Technische toelichting

De kaart geeft de ligging van de belangrijkste zoet-zout overgangen waarbij een sluis de doortrek van vissen bemoeilijkt. Verder is in de grote rivieren aangegeven waar stuwen liggen en bij welke stuwen een vispassage is aangelegd. In de regionale wateren zijn de aangelegde en geplande vispassages aangegeven. Bij kleine wateren zijn er nog enige tientallen passages meer gepland dan de kaart laat zien.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2002). Vispassages (indicator 1350, versie 02 , 15 november 2002 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.