Compendium voor de Leefomgeving
557 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Monitor Infrastructuur en Ruimte

Geluidhinder Schiphol, 2004 - 2016

Het geluid van de vliegtuigen van en naar Schiphol leidt tot ernstige geluidhinder en slaapstoring bij omwonenden van de luchthaven. De ernstige hinder is sinds 2010 sterk toegenomen en is in 2016 ongeveer 30% hoger dan in 2004. Door de groei van het aantal inwoners door woningbouw komt hier nog 20% bij en is de totale toename van de ernstige hinder bijna 50%. De ernstige slaapverstoring nam aanvankelijk minder sterk toe, maar groeit de laatste jaren sterker en is bijna terug op het niveau van 2004.

Bescherming van de omgeving van Schiphol

De geluidbelasting van de omgeving door de luchtvaart wordt onder andere getoetst aan berekende aantallen ernstig gehinderden binnen de 48 dB(A) Lden-contour en ernstig slaapverstoorden binnen de 40 dB(A) Lnight-contour. Daarbij worden de woningen die na 2005 zijn gebouwd niet meegenomen in de toetsing. Het beleid laat de woonbebouwing van na 2005 buiten beschouwing omdat is bepaald dat deze de luchtvaart niet mag beperken. Figuur 3.3 toont de ontwikkeling van de berekende ernstige hinder en de ernstige slaapverstoring binnen de beleidsmatige 48 dB(A) Lden-contour respectievelijk de 40 dB(A) Lnight-contour sinds 2004.

Uit eerder onderzoek is bekend dat indertijd ook buiten de beleidsmatige gebieden sprake was van ernstige hinder en slaapverstoring: naar schatting 50% van het totale aantal mensen met ernstige hinder door het vliegverkeer woont buiten de 48 dB(A) Lden-contour (MNP, 2006). Actuelere gegevens daarover zijn niet beschikbaar.

De geluidhinder (bepaald over het etmaal) en de mate van slaapverstoring volgen voor een belangrijk deel de ontwikkeling van het aantal vluchten op Schiphol. Dit aantal neemt, na een dip rond 2010, sinds dat jaar weer toe, zowel voor de etmaal- als voor de nachtperiode (23-7 uur).

Ontwikkeling in de geluidbelasting

De ernstige geluidhinder van omwonenden van Schiphol die zijn blootgesteld aan een geluidbelasting van 48 dB(A) Lden of meer is sterk toegenomen sinds 2004 (het eerste volledige jaar met het 5-banenstelsel). Door de geluidbelasting van de luchtvaart is de ernstige hinder in 2016 ongeveer 30% hoger dan in 2004. Door de groei van het aantal inwoners door woningbouw in dit gebied binnen de 48 dB(A) Lden-contour van 2016 komt hier nog 20% bij en is de totale toename van de ernstige hinder bijna 50%.
De ernstige slaapverstoring neemt aanvankelijk minder sterk toe, maar groeide de laatste jaren sterker en ligt nu weer boven het niveau van 2004.

Rondom Schiphol is een aantal zogeheten handhavingspunten vastgelegd. In 2014, 2015 en 2016 zijn grenswaarden voor geluidsbelasting op handhavingspunten rond Schiphol overschreden. Deze overschrijdingen zijn veroorzaakt door preferent vliegen volgens de regels van het nieuwe normen- en handhavingsstelsel van Schiphol, dat nog van kracht moet worden. Anticiperend daarop treedt de Inspectie voor deze overschrijdingen niet handhavend op.

Beleidsdoelstellingen Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

Deze indicator verwijst naar de volgende doelen en nationale belangen:

  • Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuur-historische waarden behouden zijn (leefbaar en veilig)
  • Nationaal belang 8: Verbeteren van de milieukwaliteit (lucht, bodem, water) en bescherming tegen geluidsoverlast en externe veiligheidsrisico's

Referenties

  • MNP (2006). Opties voor Schipholbeleid. Milieu- en Natuurplanbureau, Bilthoven.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Ernstige hinder en ernstige slaapverstoring rond Schiphol

Omschrijving

Trend van de ernstige hinder en ernstige slaapverstoring door vliegtuiggeluid rond Schiphol 2004 - 2014

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

De geluidbelasting, uitgedrukt in Lden, is berekend door het NLR, op basis van radartracks (werkelijk gevlogen routes) en geleverd als geluidcontouren en 100x100m-grids met geluidbelasting Telling inwoners 2005: "Woningenbestand Schiphol 2008", woningen/inwoners 2005, gecorrigeerd in 2008. Ministerie van IenM. Telling inwoners overige jaren: CBS, Structuurtelling Gemeentelijke Basisadministratie (GBA). De ernstige geluidhinder is berekend door PBL binnen de 48 dB(A) Lden-contour, de ernstige slaapverstoring is berekend binnen de 40 dB(A) Lnight-contour. De hinder en slaapverstoring zijn berekend met de dosis-effectrelaties uit de Gezondheidskundige Evaluatie Schiphol (Breugelmans, 2005). De Lden (Engels: Level day-evening-night) is een maat om de geluidsbelasting door omgevingslawaai uit te drukken. Met ingang van 2004 werd het gebruik van de Lden in alle Europese landen verplicht. Dit hing samen met de implementatie van de Europese Richtlijn Omgevingslawaai (bron: Wikipedia).

Geografisch verdeling

Gebieden rond de luchthaven Schiphol

Verschijningsfrequentie

2 jaar

Achtergrondliteratuur

Geluidbelasting: Notitie Uitgangspunten en resultaten van werkzaamheden t.b.v. Monitoring luchtvaartdata 2014, d.d. 3 februari 2016. Rapportage van Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) aan PBL. Hinder en slaapverstoring: Breugelmans, O.R.P. (2005), De relatie tussen vliegtuiggeluid en zelfgerapporteerde ernstige hinder en ernstige slaapverstoring in Nederland: Uitkomst van de Gezondheidskundige Evaluatie Schiphol, Bilthoven: RIVM.

Opmerking

De trend van de grafiek is voor de reƫle ontwikkeling berekend op basis van inwoners zoals jaarlijks geteld door het CBS en voor de fictieve ontwikkeling, zonder toename van woningen, op basis van het referentiewoningbestand Schiphol 2008

Betrouwbaarheidscodering

Geluidbelasting: modelberekening Telling inwoners 2005: A Telling inwoners overige jaren: A

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2018). Geluidhinder Schiphol, 2004 - 2016 (indicator 2161, versie 04 , 6 september 2018 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.