Compendium voor de Leefomgeving
473 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Lokale leefomgeving

Geluidsbelasting rondom regionale luchthavens, 2010 en 2016

Kaarten met geluidscontouren geven weer hoe de geluidbelasting door luchtverkeer er uitziet rond de luchthavens bij Groningen, Lelystad, Rotterdam, Eindhoven en Maastricht. De geluidscontouren voor de jaren 2010 en 2014 worden getoond. De vijf luchthavens verschillen sterk in volumeontwikkeling, van sterke groei tot forse krimp. Dit is terug te zien in de geluidcontouren.

Luchthavens van nationale betekenis

Nederland kent naast Schiphol vijf regionale luchthavens van nationale betekenis. Dit zijn vliegvelden die internationale vluchten met grote toestellen kunnen ontvangen en belangrijk zijn voor de economie. Het gaat hierbij om de vliegvelden bij Groningen, Lelystad, Rotterdam, Eindhoven en Maastricht. Vanwege de nationale betekenis ligt het bevoegd gezag van deze luchthavens bij het Rijk. Dat betekent dat het Rijk de vergunning voor deze luchthavens verleent.
De regionale luchthavens verschillen onderling sterk in het aantal vliegbewegingen per jaar en in de groei daarin. Deze indicator toont de geluidcontouren rond de regionale luchthavens voor twee verschillende jaren: 2010 en 2016. Over de periode tussen deze jaren varieert de ontwikkeling van het aantal vliegbewegingen van een groei van 90% tot een krimp van 53%, zie de tabel. Lelystad wordt hier niet genoemd omdat daar nog geen vluchten plaatsvinden met grote vliegtuigen.

  2010 2014 2016 Groei t.o.v. 2010
Eindhoven 16244 27023 30910 90%
Rotterdam 14643 18790 19055 30%
Maastricht 8443 5026 3931 -53%
Groningen 1746 1890 2482 42%

De geluidcontouren

De omgeving van de luchthavens heeft te maken met geluid van het luchtverkeer. De kaarten laten zien waar de hoogste geluidbelasting rond de regionale luchthavens plaats vindt. Voor alle vijf de luchthavens zijn de kaarten op dezelfde schaal weergegeven, de contouren geven dus ook een beeld van de relatieve belasting in vergelijking tussen de luchthavens.
De geluidscontouren in de kaarten hebben alleen betrekking op de gemiddelde geluidbelasting gedurende het etmaal. Contouren voor de geluidbelasting, zoals wel bij Schiphol getoond, over de nachtperiode zijn niet van toepassing omdat alle regionale luchthavens gedurende de nacht gesloten zijn. Alleen in uitzonderingsgevallen is luchtverkeer toegestaan. De contouren zijn uiteraard een kunstmatige weergave van de werkelijkheid. De randen van de contouren laten zien waar de geluidbelasting dezelfde waarde heeft. Ook buiten de contouren is geluidbelasting, maar die neemt met de afstand tot de luchthaven af. Het hoogste geluidsniveau dat in de kaarten getoond wordt (70 Lden) is bij alle luchthavens beperkt tot de landingsbaan en de dichte omgeving en in ieder geval overal binnen het terrein van de luchthaven

Geluidcontouren en beleid bij regionale luchthavens

Geluidbelasting wordt over het algemeen uitgedrukt in decibel (dB) en gecorrigeerd voor de gevoeligheid van het menselijk oor, wat wordt aangeduid met dB(A). Voor de gemiddelde geluidbelasting van een etmaal is dB(A) Lden een gebruikelijke maat. Deze maat wordt in heel Europa gehanteerd en geeft de gemiddelde etmaalgeluidbelasting over een jaar weer. (Lden staat voor: Level day-evening-night, voor verdere toelichting zie bijv.: Wikipedia). De contouren in de kaarten hebben daarom waarden in dB(A) Lden. De rand van een geluidcontour geeft overal dezelfde geluidwaarde weer. Naar de luchthaven toe neemt de geluidbelasting toe.
Luchthavens moeten in het bezit zijn van een luchthavenbesluit (of vanwege een overgangsperiode: een omzettingsbesluit). Het Besluit Burgerluchthavens (BBL, 2016) schrijft voor dat luchthavens in hun luchthavenbesluit de geluidcontouren van 48, 56 en 70 dB(A) Lden moeten opnemen. Die contouren worden bepaald op basis van het volgens de vergunning toegestane maximale aantal vliegbewegingen. Woningen binnen de 70 dB(A) Lden mogen niet meer als woning gebruikt worden en binnen de 56 dB(A) Lden contour mogen geen nieuwe woningen gebouwd worden (behoudens uitzonderingen). Voor het gebied binnen de 48 dB(A) Lden-contour moet duidelijk nagedacht worden of ruimtelijke ontwikkeling (bijvoorbeeld woningbouw) daar wel passend zijn, gezien de nabijheid van de luchthaven.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Geluidcontouren rond regionale luchthavens

Omschrijving

Geluidcontouren van 70, 56 en 48 dB(A) Lden voor de luchthavens bij Groningen, Lelystad, Rotterdam, Eindhoven en Maastricht. Voor de jaren 2010 en 2016.

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

De geluidberekeningen in Lden dosismaat voor de regionale luchthavens zijn door het NLR uitgevoerd volgens de in de RBML voorgeschreven methodiek. Hierin is een maaswijdte van 100 meter toegepast. De in de berekeningen gebruikte verkeersgegevens (aantallen bewegingen en type vliegtuig) zijn gebaseerd op de registraties van het actuele verkeer per kalenderjaar. Voor de vliegbanen zijn in de berekeningen gemodelleerde routes gebruikt. De berekeningen van Lden geluidbelasting zijn uitgevoerd met de Lden tool (versie 3 update 44). De resultaten zijn geleverd als geluidcontouren en 100x100m-grids met geluidbelasting. De getoonde kaarten met contouren zijn gemaakt door PBL.

Geografisch verdeling

Gebieden rond de luchthavens bij Groningen, Lelystad, Rotterdam, Eindhoven en Maastricht.

Verschijningsfrequentie

2 jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Geluidbelasting Notitie Uitgangspunten en resultaten geluid en externe veiligheid rond burgerluchthavens t.b.v. Monitoring luchtvaartdata 2016 (12 maart 2018). Rapportage van Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) aan PBL.

Betrouwbaarheidscodering

D. De geluidcontouren zijn gebaseerd op geluidberekeningen

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2019). Geluidsbelasting rondom regionale luchthavens, 2010 en 2016 (indicator 0588, versie 02 , 20 juni 2019 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.