Compendium voor de Leefomgeving
465 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Emissie naar lucht, water en bodem

Ammoniakemissie door de land- en tuinbouw, 1980-2002

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.
    1980 1990 1995 1999 2000 2001 2002*
                 
    miljoen kg          
Totaal 220 223 179 153 139 129 123
Dierlijke mest 204 210 166 141 128 120 114
w.v. stal en mestopslag 77 89 89 79 73 64 61
  uitrijden van mest 114 105 62 51 45 46 44
  beweiding 14 16 14 11 10 10 10
Kunstmest 15 13 13 12 11 9 9
               
  %            
Verandering t.o.v. 1980 100 101 81 70 63 59 56
               
Bron: CCDM, 2003         RIVM/MC/nov03
* voorlopige cijfers          

Ammoniakemissie door de land- en tuinbouw neemt verder af

De landbouw emitteert steeds minder ammoniak (NH3). In 2002 nam de emissie met 5% af ten opzichte van 2001. De afname van de ammoniakemissie door de landbouw sinds 1990 komt door toepassing van emissiearme aanwending van dierlijke mest. Uit een enquête bij de Landbouwtelling 2000 bleek dat vrijwel alle dierlijke mest emissiearm uitgereden werd (CBS, 2001). In 1980 diende de landbouw alle dierlijke mest bovengronds toe. Uit de enquête over 2001 bleek dat ongeveer 15% van alle varkens gehuisvest zijn in een emissiearme stal.In de periode 1980 - 1990 vertonen de ammoniakemissie en de stikstofexcretie van alle landbouwhuisdieren een zelfde stijgend verloop. Door de emissiearme mestaanwending daalt vanaf 1990 de ammoniakemissie sneller dan de stikstofexcretie.

Beleid

Voor de ammoniakemissie uit landbouw en overige bronnen tezamen geldt voor het jaar 2010 een maximale emissie van 128 miljoen kg (UNECE, 1999). De totale emissie van ammoniak in Nederland bedroeg in 2002 circa 138 miljoen kg. De totale emissie in 2002 ligt daarmee 10 miljoen kg boven het vastgestelde EU-plafond van 128 miljoen kg.De door het Kabinet vastgestelde doelstelling ligt lager. In het vierde Nationaal Milieubeleidsplan (VROM, 2001) is voor 2010 100 miljoen kg NH3 als doel vastgelegd.

Referenties

  • CBS (2001). Landbouwtelling 2000; toediening van dierlijke mest. Losbladige uitkomsten. CBS, Voorburg.
  • CCDM (2003). Emissiemonitor, Jaarcijfers 2001 en ramingen 2002. Rapportagereeks MilieuMonitor, nr.7. Coördinatiecommissie Doelgroepmonitoring, Den Haag.
  • UNECE (1999). Protocol bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand, Götenburg, 30-11-99 (Trb. 2000, 66) Webpagina Götenburg Protocol.
  • Hoek, K.W. van der (2002). Uitgangspunten voor de mest- en ammoniakberekeningen 1999 tot en met 2001 zoals gebruikt in de Milieubalans 2001 en 2002, inclusief dataset landbouwemissies 1980-2001. RIVM (rapportnr. 773 004 013), Bilthoven.
  • Steenvoorden, J.H.A.M., W.J. Bruins, et al. (1999). Monitoring van nationale ammoniakemissies uit de landbouw. Op weg naar een verbeterde rekenmethodiek. Reeks Milieuplanbureau 6. DLO-Staringcentrum, Wageningen.
  • VROM (2001). Nationaal Milieubeleidsplan 4. Een wereld en een wil: werken aan duurzaamheid. Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Den Haag.

Relevante informatie

  • Recente emissiecijfers kunnen in detail bekeken worden op het Datawarehouse van de Emissieregistratie. Verder is via deze site informatie beschikbaar over de methodieken voor het bepalen van emissiecijfers en informatie over wijzigingen in methodieken.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2003). Ammoniakemissie door de land- en tuinbouw, 1980-2002 (indicator 0101, versie 04 , 5 november 2003 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.