Emissie naar lucht, water en bodem

Emissies naar lucht door wegverkeer, 2020

Personenauto's hebben het grootste aandeel in de emissies van koolmonoxide, niet-methaan vluchtige organische stoffen (NMVOS), zwaveldioxide, kooldioxide, methaan en distikstofoxide door wegverkeer. Het goederenvervoer emitteert de meeste stikstofoxiden en fijnstof met een diameter kleiner dan 2,5 µm (PM2,5). De uitstoot van koolmonoxide, methaan en NMVOS vindt vooral binnen de bebouwde kom plaats; stikstofoxiden ontstaan voor het merendeel op autosnelwegen bij hoge temperaturen van de motor.

Toelichting bij de grafieken

De grafieken geven per luchtverontreinigende stof de procentuele verdeling van de totale emissie door het wegverkeer per voertuigtype en wegtype. Tevens wordt het totaal aantal verreden voertuigkilometers procentueel verdeeld naar wegtype.
Door op "Download data" onder de grafieken te klikken kan een tabel worden gedownload met gedetailleerde gegevens over de emissie van stoffen per voertuigtype en wegtype, uitgedrukt in zowel "miljoen kg" als percentage van het totaal. De emissies zijn berekend op basis van voertuigkilometers op Nederlands grondgebied (inclusief buitenlandse voertuigen).

Bijdragen verkeerscategorieën

Bij het wegverkeer is de personenauto de belangrijkste bron van luchtverontreinigende emissies, met uitzondering van stikstofoxiden en fijnstof PM2,5. In 2020 was het goederenvervoer, inclusief bestelauto's, verantwoordelijk voor 62 procent van de emissie van stikstofoxiden en 47 procent van de emissie van fijnstof PM2,5.

Emissies CO, CH4, NMVOS vooral binnen de bebouwde kom

Binnen de bebouwde kom wordt relatief de meeste koolmonoxide (CO), methaan (CH4) en NMVOS door wegvoertuigen uitgestoten. Dit komt vooral doordat daar het rijden met een koude motor plaatsvindt. Bij een koude motor werkt de katalysator nog niet naar behoren. Daarnaast ontstaat relatief meer emissie in de bebouwde kom door de manier van rijden (veel optrekken en afremmen).

Meeste emissies NOx op autosnelwegen

Stikstofoxiden (NOx) ontstaan vooral bij een hoge motortemperatuur. Hierdoor vindt dit proces relatief meer plaats bij hoge snelheden (autosnelwegen).
Het toepassen van de driewegkatalysator (voor benzine en LPG), uitlaatgasrecirculatie en selectieve katalytische reductie (voor diesel) vermindert de uitstoot van NOx aanzienlijk. De verschillen in de emissie per voertuigkilometer tussen de wegtypen zijn daardoor klein geworden.

Door wegverkeer verreden voertuigkilometers

Van het totaal aantal voertuigkilometers in 2020 is 44,6 procent verreden op autosnelwegen, 34,6 procent op buitenwegen en 20,8 procent binnen de bebouwde kom.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Emissies naar lucht door wegverkeer (laatste jaar)

Omschrijving

Emissies naar lucht door het wegverkeer van broeikasgassen (kooldioxide, distikstofoxiden, methaan) en verzurende en grootschalige luchtverontreinigende stoffen (zwaveldioxide, stikstofoxiden, ammoniak, vluchtige organische stoffen (excl. methaan), fijnstof, koolmonoxide). Er wordt een uitsplitsing gemaakt naar de emissies per voertuigtype en wegtype. Tevens wordt een verdeling gegeven van verdeling van het aantal verreden voertuigkilometers per wegtype.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek, in samenwerking in de Emissieregistratie (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Planbureau voor de Leefomgeving, Centraal Bureau voor de Statistiek, Rijkswaterstaat-Waterdienst-Dienst Water en gebruik, Wageningen Universiteit-Alterra, Rijkswaterstaat-Leefomgeving, RVO, TNO, Deltares).

Berekeningswijze

Zie het volgende rapport:
Geilenkirchen, G., et al. (2022). Methods for calculating the emissions of transport in NL (emissieregistratie.nl). Project Emissieregistratie, Task Force on Transportation of the Dutch Pollutant Release and Transfer Register.

Basistabel

StatLine: Emissies van broeikasgassen berekend volgens IPCC-voorschriften. (CBS, 2022a)
Statline: Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen. (CBS, 2022b)
StatLine: Emissies naar lucht op Nederlands grondgebied; totalen. (CBS, 2022c)

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Belasting oppervlaktewater, bodem-emissies, emissies oppervlaktewater, lucht-emissies, lucht-emissies volgens IPCC
In totaal circa 300 stoffen, circa 1600 emissie-oorzaken en circa 1000 (individuele) puntbronnen.

Verschijningsfrequentie

In januari/februari definitieve cijfers t-2; in september voorlopige cijfers t-1

Achtergrondliteratuur

Methoden: op de website van Emissieregistratie achter Overzicht documenten
Begrippen: op de website van Emissieregistratie achter Begrippenlijst

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2022). Emissies naar lucht door wegverkeer, 2020 (indicator 0130, versie 35 , 18 mei 2022 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.