Compendium voor de Leefomgeving
473 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Verkeer en milieu

Emissies naar lucht door verkeer en vervoer, 2018

Het wegverkeer veroorzaakt het leeuwendeel van de emissies naar lucht door de sector Verkeer en vervoer.

2018* Kooldioxide (CO2) Distikstofoxide (N2O) Methaan (CH4)
             
  miljoen kg          
Broeikasgassen 1)            
Totaal 34 800   0,90   2,7  
Wegverkeer 30 000   0,82   2,4  
Binnenvaart 2) 990   0,03   0,13  
Spoorwegen 70   0,00   0,00  
Luchtvaart 2) 30   0,00   0,00  
Visserij 460   0,01   0,04  
Defensie-activiteiten 150   0,01   0,01  
Landbouwwerktuigen 1220   0,01   0,03  
Overige mobiele werktuigen 1890   0,02   0,10  
             
  Zwaveldioxide Stikstofoxiden Ammoniak NMVOS 4) 5) Fijn stof Koolmonoxide
  (SO2) (NOx) (NH3)   (PM10) 5) (CO) 5)
             
  miljoen kg          
Verzurende en grootschalige luchtverontreiniging 3)            
Totaal 0,80 139 4,1 34 6,9 375
Wegverkeer 0,19 79 4,0 25 4,5 296
Beroepsbinnenvaart 0,01 26 0,01 2,8 0,9 5,9
Visserij 6) 0,33 6,9 0,00 0,3 0,2 0,3
Recreatievaart 0,00 2,3 0,00 1,5 0,0 21
Railverkeer 7) 0,00 1,8 0,00 0,1 0,0 0,2
Luchtvaart 8) 0,25 3,7 0,00 0,4 0,1 3,6
Landbouwwerktuigen 0,01 7,8 0,00 0,7 0,4 2,2
Overige mobiele werktuigen 0,01 11,5 0,01 2,1 0,7 45
             
Bron: CBS, Emissieregistratie           CBS/sept19/
1) Berekend volgens de IPCC-richtlijnen.
2) Alleen verplaatsingen met plaats van vertrek en van aankomst binnen Nederland.
3) Conform de NEC-richtlijnen.
4) Vluchtige organische stoffen exclusief methaan.
5) Geen verzurende stof; berekend volgens de NEC-richtlijnen.
6) Kottervisserij, inclusief emissies op het Nederlands deel van het Continentaal Plat (NCP).
7) Emissies door dieseltractie en slijtage van bovenleidingen.
8) Emissies door starts, landingen en taxiën van vliegtuigen en het gebruik van interne transportmiddelen op vliegvelden
* Cijfers 2018 zijn voorlopig.

De emissiecijfers van het wegverkeer zijn alle berekend op basis van de afzet van motorbrandstoffen, zoals voorgeschreven in de IPCC- en NEC-richtlijnen.

Bijdragen verkeers- en vervoerscategorieën

Het wegverkeer is veruit de belangrijkste veroorzaker van emissies binnen de sector Verkeer en vervoer. In de emissie van stikstofoxiden door verkeer en vervoer is het aandeel van personenauto's en vrachtvoertuigen respectievelijk 20 en 29 procent. Bij alle andere stoffen is de personenauto de belangrijkste bron. De genoemde percentages zijn alle exclusief de emissies door de zeescheepvaart.

Bijdrage verkeer en vervoer aan de totale Nederlandse emissies in 2018

De sector Verkeer en vervoer (inclusief mobiele werktuigen) draagt voor een aanzienlijk deel bij aan de totale emissies van koolmonoxide (66 procent), stikstofoxiden (57 procent), VOS, exclusief methaan (14 procent) en fijnstof (26 procent). De bijdrage aan de totale emissie van zwaveldioxide is circa 3 procent. Verder is de sector Verkeer en vervoer verantwoordelijk voor 21 procent van de totale (IPCC-)kooldioxide-emissie. De genoemde percentages zijn alle exclusief de emissies door de zeescheepvaart.
De zeescheepvaart (niet meegenomen in het totaal volgens de IPCC- en NEC-richtlijnen) is een substantiële bron van emissies van fijnstof en zwaveldioxide.

Oorzaken van emissies

Voor informatie over de oorzaken van de diverse emissies naar lucht, zie:

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Emissies naar lucht door verkeer en vervoer

Omschrijving

Emissies naar lucht door het verkeer en vervoer van broeikasgassen (kooldioxide, distikstofoxiden, methaan) en verzurende en grootschalige luchtverontreinigende stoffen (zwaveldioxide, stikstofoxiden, ammoniak, vluchtige organische stoffen (excl. methaan), fijnstof, koolmonoxide). Het gaat om voorlopige cijfers voor het jaar 2018.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek, in samenwerking in de Emissieregistratie (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Planbureau voor de Leefomgeving, Centraal Bureau voor de Statistiek, Rijkswaterstaat-Waterdienst-Dienst Water en gebruik, Wageningen Universiteit-Alterra, Rijkswaterstaat-Leefomgeving, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, TNO, Deltares).

Berekeningswijze

Emissieberekening op basis van activiteitsgegevens (voertuigkilometers, brandstofverbruik) en emissiefactoren.
Zie verder het rapport Methods for calculating emissions from transport in NL (Klein, J., et al., 2019 (achter: Lucht / Verkeer en Vervoer / Methoderapporten Taakgroep Verkeer en Vervoer).

Basistabel

StatLine: Emissies van broeikasgassen berekend volgens IPCC-voorschriften (CBS, 2019a)
StatLine: Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen (CBS, 2019b)
StatLine: Emissies naar lucht op Nederlands grondgebied; mobiele bronnen (CBS, 2019c)

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Belasting oppervlaktewater, bodem-emissies, emissies oppervlaktewater, lucht-emissies, lucht-emissies volgens IPCC
In totaal circa 300 stoffen, circa 1600 emissie-oorzaken en circa 1000 (individuele) puntbronnen

Verschijningsfrequentie

In januari/februari definitieve cijfers t-2; in september voorlopige cijfers t-1

Achtergrondliteratuur

Methoden: op de website van Emissieregistratie achter Overzicht documenten
Begrippen: op de website van Emissieregistratie achter Begrippenlijst

Opmerking

Bij het vaststellen van de emissies volgens de NEC- en IPCC-richtlijn worden alle emissies van de zeevaart buiten beschouwing gelaten.
De emissies door het wegverkeer en de visserij in deze tabel zijn gebaseerd op de afzet van motorbrandstoffen ("fuel-sold"). Bij het vaststellen van de NEC-emissieplafonds van 2010 is voor het wegverkeer destijds gebruik gemaakt van de in de NEC-richtlijn genoemde alternatieve berekening op basis van voertuigkilometers ("fuel-used"). De op deze wijze berekende emissies staan in de StatLine tabellen met emissies naar lucht op Nederlands grondgebied (CBS, 201a,b,c).
De emissies door landbouwvoertuigen, de visserij en mobiele werktuigen worden gepresenteerd onder Verkeer en vervoer.

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2019). Emissies naar lucht door verkeer en vervoer, 2018 (indicator 0129, versie 34 , 27 september 2019 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.