Compendium voor de Leefomgeving
468 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Emissie naar lucht, water en bodem

CO2-emissies verklaard, 1990-2002

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

In de publicaties van onder meer RIVM, CBS, IPCC verschijnen verschillende getallen voor de emissie van CO2. Deze getallen gaan uit van dezelfde basiselementen, maar ontlenen hun bestaansrecht aan verschillende gebruiksdoeleinden.

  1990 1995 1999 2000 2001 2002*
             
Gepubliceerde totalen miljard kg        
CBS, actuele emissies 167 179 177 180 187 188
CBS (NAMEA), emissies aansluitend op            
de Nationale Rekeningen 189 202 201 205 213 213
RIVM, IPCC-totaal 161 173 168 171 177 177
RIVM, IPCC-totaal voor temperatuur gecorrigeerd 167 176 173 176 179 181
             
Basiselementen            
1. Stationaire bronnen 1) 2) 136 146 139 142 149 149
2. Kort-cyclische CO23) 5,1 5,1 6,3 6,3 8,1 8,4
3. Verkeer en vervoer (CBS) 4) 30 33 37 38 38 39
4. Verkeer en vervoer volgens IPCC 5) 29 32 35 35 36 36
5. Temperatuurcorrectie 6,2 2,6 5,2 5,4 2,3 4,3
6. Bunkers 40 44 51 53 58 57
7. Emissies van ingezetenen in het buitenland (+) 25 25 27 28 29 29
8. Emissies van niet-ingezetenen in Nederland (-) 2 3 3 3 3 3
             
Bron: VROM/HIMH (2002).       CBS/MC/sep03/0170
1) Inclusief de indirecte emissie van CO2 (die bij gebruik van kortlevende produkten, bijvoorbeeld oplosmiddelen, ontstaat). Voorheen ten ontrechte ook wel potentiele CO2 genoemd.
2) Inclusief kort-cyclische CO2 van houtkachels en organisch afval/biochemische processen en indirecte CO2.
3) De CO2 uit deze bronnen wordt geacht op korte termijn weer te worden vastgelegd in biomassa en niet bij te dragen aan een toename van de CO2-concentratie in de atmosfeer. Het betreft het verbranden van hout en biogas en het verbranden en ontleden van gestort afval van organische herkomst en het vrijkomen van CO2 bij de rioolwaterzuiveringsinstallaties.
4) Emissie van CO2 op basis van brandstofverbruik binnen Nederland, gecorrigeerd voor grensoverschrijdend verkeer.
5) Emissie van CO2 op basis van alle in Nederland afgezette motorbrandstoffen.

Verschillende CO2-emissiecijfers voor verschillende doelen

  • CBS - actuele emissies: Dit zijn de feitelijke plaatsgevonden emissies van CO2. De emissiewaarde is opgebouwd uit de in de bovenstaande tabel beschreven basiselementen 1 (stationaire bronnen, incl. kort-cyclische CO2(2)) plus 3 (emissies door verkeer en vervoer (CBS)). Deze actuele emissies zijn terug te vinden in het Datawarehouse van de Emissieregistratie en worden gebruikt als input voor modelberekeningen (concentraties; transport) en voor de National Accounting Matrix including Environmental Accounts (NAMEA), de milieumodule bij de Nationale Rekeningen (zie sectie )
  • CBS/NAMEA emissies: Voor de NAMEA wordt van de grondslagen van de Nationale Rekening uitgegaan. Daarbij gaat het om de emissie van activiteiten door Nederlandse ingezetenen. Het NAMEA-getal is de som van de basiselementen 1+3+7-8, waarbij de waarden onder 7 en 8 worden gevormd door de emissies door wegverkeer, luchtvaart en scheepvaart. (Verduin, 1999; CBS, 2002).
  • IPCC-totaal: Om internationaal beleid te kunnen voeren inzake het tegengaan van het versterkt broeikaseffect is door het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) een voorschrift opgesteld (IPCC, 1996+revisies), aan de hand waarvan ieder land moet rapporteren. De zo gerapporteerde emissies zijn tussen landen onderling vergelijkbaar en ook optelbaar tot een mondiaal getal (Olivier et al., 2002). De emissie van de kort-cyclische CO2 wordt niet meegenomen omdat ze geacht wordt geen nettobijdrage aan de broeikasproblematiek te leveren. Voor het IPCC-getal wordt de som van de basiselementen 1-2+4 gerapporteerd. Als afzonderlijk getal wordt door de IPCC ook de bunkeremissie (6) gevraagd.
  • RIVM-IPCC-totaal temperatuurgecorrigeerd: Het RIVM stelt jaarlijks de Milieubalans op. Voor toetsing van het Nederlandse CO2-beleid wordt daarbij uitgegaan van het IPCC-getal (exclusief bunkers). Om een voor het beleid relevante trend van de emissies te verkrijgen, wordt een temperatuurcorrectie op de emissie toegepast (Spakman et al., 1997). Het RIVM-getal is gelijk aan het IPCC-getal plus temperatuurcorrectie (5).

Referenties

  • CBS (2002). Nationale rekeningen, 2001. Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen.
  • CCDM (2003). Emissiemonitor, Jaarcijfers 2001 en ramingen 2002. Datawarehouse-Emissieregistratie. Coördinatiecommissie Doelgroepmonitoring, Den Haag
  • IPCC (1996). Revised IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. 3 Volumes. Intergovernmental Panel on Climate Change, Bracknell, UK.
  • Olivier, J.G.J., L.J. Brandes, J.A.H.W. Peters and P.W.H.G. Coenen (2002). Greenhouse gas emissions in the Netherlands 1990-2000 (National Inventory Report 2002). RIVM (report 773 201 006), Bilthoven.
  • Spakman, J., M.M.J. Van Loon, R.J.K. van der Auweraert, D.J. Gielen, J.G.J. Olivier en E.A. Zonneveld (1997). Methode voor de berekening van broeikasgasemissies. Publicatiereeks Emissieregistratie nr.37, Den Haag.
  • Verduin, H. (1999). Integration of energy statistics in the National accounts. Eurostat report, concerning the project entitled: 'further development of the NAMEA and its application in the Netherlands', module 1, ref.num.: 98/562/2040/b4/mm. Eurostat, Luxemburg.
  • Zonneveld, E.A. (1999). De verschillende kooldioxidegetallen nader bekeken. Kwartaalbericht milieustatistieken 1999-1. Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen.

Relevante informatie

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2003). CO2-emissies verklaard, 1990-2002 (indicator 0170, versie 04 , 12 september 2003 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.