Compendium voor de Leefomgeving
460 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Afval

Vrijkomen en verwerking van afval per doelgroep, 1990-2016

Na jaren van stijging is de hoeveelheid vrijgekomen inmiddels gestabiliseerd rond de 60 miljoen ton (exclusief verontreinigde grond, baggerspecie en dierlijke mest). Van de hoeveelheid vrijgekomen afval wordt 94% nuttig toegepast; steeds minder afval wordt gestort, iets meer dan 2%.

Doelgroep Beheer1) 1990 2000 2010 2015 2016
             
    miljoen kg2)      
             
TOTAAL Totaal 50 920 63 242 60 906 61 344 59 536
  nuttige toepassing 31 355 50 925 53 842 57 480 55 939
  verbranden 3 885 7 083 5 240 2 153 2 172
  storten 13 875 4 832 1 310 1 086 1 300
  lozen/overig3, 4) 1 805 402 5190 624 647
             
Huishoudens totaal 6 195 8 650 8 823 8 562 8 296
  nuttige toepassing 985 3 875 6 954 8 146 8 164
  verbranden 1 925 3 485 1 753 18 18
  storten 3 285 1 290 72 31 43
  lozen 0 0 43 70 71
             
Verkeer en vervoer totaal 1 285 853 1 076 945 908
  nuttige toepassing 1 060 788 694 604 595
  verbranden 70 22 260 263 209
  storten 155 43 25 6 4
  lozen 0 0 98 70 100
             
Landbouw, bosbouw totaal 2 340 2 497 2 561 2 500 2 351
en visserij nuttige toepassing 1 960 2 445 2 549 2 490 2 328
  verbranden 75 43 3 0 0
  storten 305 9 6 7 15
  lozen 0 0 3 3 9
             
Industrie totaal 19 990 19 312 15 290 14 648 14 898
(incl. raffinaderijen)5) nuttige toepassing 13 880 16 464 13 551 13 630 13 680
  verbranden 645 1 400 1 103 545 684
  storten 3 660 1 046 510 311 379
  lozen 1 805 402 127 160 156
             
Handel, diensten en totaal 3 990 4 894 5 376 5 685 5 881
overheid nuttige toepassing 740 2 726 4 217 5 245 5 454
  verbranden 900 852 866 48 47
  storten 2 350 1 316 182 180 171
  lozen 0 0 110 212 208
             
Bouw totaal 12 680 23 800 24 528 24 994 23 721
  nuttige toepassing 9 315 22 720 23 986 24 585 23 153
  verbranden 165 210 64 26 27
  storten 3 200 870 455 366 521
  lozen 0 0 22 17 19
             
Energievoorziening totaal 1 390 1 674 1 497 2 322 2 122
  nuttige toepassing 1 280 1 566 1 343 2 176 2 008
  verbranden 25 5 22 20 10
  storten 85 103 127 109 96
  lozen/overig 0 0 5 15 8
             
Rioolwaterzuiverings- totaal 2 925 1 427 1 494 1 333 1 320
installaties6) nuttige toepassing 2 075 206 315 151 176
  verbranden 80 1 066 1 162 1 167 1 134
  storten 770 155 17 15 10
  lozen/overig 0 0 1 0 0
             
Drinkwater- totaal 125 135 176 367 263
voorziening6) nuttige toepassing 60 135 167 362 257
  verbranden 0 0 2 0 0
  storten 65 0 7 6 6
  lozen/overig 0 0 0 0 0
             
Afvalverwijdering totaal . . 56 286 298
  nuttige toepassing . . 42 89 123
  verbranden . . 4 65 42
  storten . . 1 55 57
  lozen/overig . . 10 77 75
             
Bron: Rijkswaterstaat,CBS. CBS/CLO/mei20/0206
1) Met de inwerkingtreding van het Landelijk afvalbeheerplan (LAP) en de Wet milieubeheer heeft een herdefiniëring plaatsgevonden van de verwerkingswijzen. Hierbij omvat 'nuttige toepassing' nu zowel hergebruik materiaal voor gebruik als brandstof voor energieproductie.
2) Exclusief verontreinigde grond, baggerspecie en dierlijke mest.
3) Tot en met 2000 werd het lozen van fosforgips gerapporteerd als lozen en het lozen van waterige afvalstromen (na reiniging) werd gerapporteerd als nuttige toepassing. Met ingang van 2001 wordt het lozen van waterige afvalstromen (na reiniging) apart gerapporteerd onder lozen. Sinds 2001 is geen fosforzuurgips meer geloosd.
4) Met ingang van 2003 wordt onder lozen ook verstaan het 'vochtverlies' dat optreedt bij het drogen van natte afvalstromen vóór verwijdering.
5) Met ingang van 2004 is bij industrieel afval de inzet van afval als brandstof voor energieproductie meegenomen bij nuttige toepassing en niet meer bij verbranden.
6) De rioolwaterzuiveringsinstallaties en drinkwatervoorziening vormen samen de doelgroep Actoren in de waterketen.

Ontwikkeling hoeveelheid geproduceerd afval

In 2012 is voor een groot deel van de afvalproductie en wijze van verwerking de wijze van monitoring aangepast. Dit is waar mogelijk ingevoerd vanaf 2006, maar sommige aanpassingen zijn pas in 2007 of 2008 ingevoerd. In 2015 is de hoeveelheid weer iets gestegen tot bijna 62 miljoen ton.

Steeds minder afval wordt gestort en meer wordt nuttig toegepast

Sinds 1990 is er een sterke afname van de hoeveelheid afval dat wordt gestort (van bijna 14 miljard kg naar 1,3 miljard kg in 2016). Daar staat een toename van de hoeveelheid afval dat nuttig wordt toegepast van bijna 25 miljard kg tegenover. In 2015 werd bijna 56 miljard kg nuttig toegepast, of te wel 94% van de totale hoeveelheid geproduceerd afval in Nederland (exclusief verontreinigde grond, baggerspecie en dierlijke mest). Deze toename is deels te verklaren door het feit dat het verbranden van restafval in Nederlandse AVI's nu beschouwd wordt als nuttige toepassing.

Referenties

  • De cijfers over afval zijn geleverd door Rijkswaterstaat, Leefomgeving - Afval en zijn afkomstig uit zeer verschillende bronnen, onder meer van Landelijk Meldpunt Afvalstoffen en CBS.
  • Rijkswaterstaat (2013). Nederlands afval in cijfers, gegevens 2006-2010. Rijkswaterstaat Leefomgeving, Utrecht

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Productie en verwerking van afval per doelgroep

Omschrijving

De ontwikkeling van de hoeveelheden geproduceerd afval uitgesplitst naar doelgroep en verwerkingsmethode

Verantwoordelijk instituut

Rijkswaterstaat Leefomgeving, CBS

Berekeningswijze

Cijfers van voornamelijk Rijkswaterstaat Leefomgeving, Landelijk Meldpunt Afvalstoffen en Centraal Bureau voor de Statistiek worden geanalyseerd en verwerkt door Rijkswaterstaat Leefomgeving.
RWS: Nederlands afval in cijfers, gegevens 2006-2010.
CBS: Bedrijfsafvalstoffen
CBS: Gemeentelijk ingezamelde afvalstoffen

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Rijkswaterstaat, Uitvoering Afvalbeheer (2013). Nederlands afval in cijfers, gegevens 2006-2010, Rijkswaterstaat, Utrecht (in bewerking). CBS: Bedrijfsafvalstoffen CBS: Gemeentelijk afval; hoeveelheden

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2020). Vrijkomen en verwerking van afval per doelgroep, 1990-2016 (indicator 0206, versie 14 , 27 mei 2020 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.