Compendium voor de Leefomgeving
477 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Afval

Vrijkomen en verwerking van afval per doelgroep, 1990-2018

Na jaren van stijging is de hoeveelheid vrijgekomen inmiddels gestabiliseerd rond de 61 miljoen ton (exclusief verontreinigde grond, baggerspecie en dierlijke mest). Van de hoeveelheid vrijgekomen afval wordt 93% nuttig toegepast; steeds minder afval wordt gestort, iets meer dan 3%.

Doelgroep Beheer1) 1990 2000 2010 2017 2018
             
    miljoen kg2)      
             
TOTAAL Totaal 50 920 63 242 60 906 61 378 61 169
  nuttige toepassing 31 355 50 925 53 842 57 286 56 736
  verbranden 3 885 7 083 5 240 2 290 2 131
  storten 13 875 4 832 1 310 1 208 1 538
  lozen/overig3, 4) 1 805 402 514 594 765
             
Huishoudens totaal 6 195 8 650 8 823 8 325 8 362
  nuttige toepassing 985 3 875 6 954 8 216 8 203
  verbranden 1 925 3 485 1 753 26 30
  storten 3 285 1 290 72 43 80
  lozen 0 0 43 41 50
             
Verkeer en vervoer totaal 1 285 853 1 076 1 105 1 118
  nuttige toepassing 1 060 788 694 580 614
  verbranden 70 22 260 350 229
  storten 155 43 25 4 5
  lozen 0 0 98 172 271
             
Landbouw, bosbouw totaal 2 340 2 497 2 561 2 388 2 356
en visserij nuttige toepassing 1 960 2 445 2 549 2349 2 304
  verbranden 75 43 3 1 0
  storten 305 9 6 12 15
  lozen 0 0 3 26 36
             
Industrie totaal 19 990 19 312 15 290 15 437 15 091
(incl. raffinaderijen)5) nuttige toepassing 13 880 16 464 13 551 14 185 13 854
  verbranden 645 1 400 1 103 681 650
  storten 3 660 1 046 510 417 400
  lozen 1 805 402 127 154 187
             
Handel, diensten en totaal 3 990 4 894 5 376 5 681 5 788
overheid nuttige toepassing 740 2 726 4 217 5 317 5 375
  verbranden 900 852 866 51 47
  storten 2 350 1 316 182 153 187
  lozen 0 0 110 159 180
             
Bouw totaal 12 680 23 800 24 528 24 669 25 122
  nuttige toepassing 9 315 22 720 23 986 24 236 24 477
  verbranden 165 210 64 21 25
  storten 3 200 870 455 399 610
  lozen 0 0 22 13 11
             
Energievoorziening totaal 1 390 1 674 1 497 2 037 1 625
  nuttige toepassing 1 280 1 566 1 343 1 928 1 523
  verbranden 25 5 22 10 5
  storten 85 103 127 93 89
  lozen/overig 0 0 5 6 8
             
Rioolwaterzuiverings- totaal 2 925 1 427 1 494 1 324 1 302
installaties6) nuttige toepassing 2 075 206 315 128 54
  verbranden 80 1 066 1 162 1 122 1 111
  storten 770 155 17 74 138
  lozen/overig 0 0 1 0 0
             
Drinkwater- totaal 125 135 176 276 272
voorziening6) nuttige toepassing 60 135 167 268 261
  verbranden 0 0 2 1 2
  storten 65 0 7 6 9
  lozen/overig 0 0 0 0 0
             
Afvalverwijdering totaal . . 56 136 130
  nuttige toepassing . . 42 79 71
  verbranden . . 4 28 32
  storten . . 1 5 6
  lozen/overig . . 10 24 21
             
Bron: Rijkswaterstaat,CBS. CBS/okt20/0206
1) Met de inwerkingtreding van het Landelijk afvalbeheerplan (LAP) en de Wet milieubeheer heeft een herdefiniëring plaatsgevonden van de verwerkingswijzen. Hierbij omvat 'nuttige toepassing' nu zowel hergebruik materiaal voor gebruik als brandstof voor energieproductie.
2) Exclusief verontreinigde grond, baggerspecie en dierlijke mest.
3) Tot en met 2000 werd het lozen van fosforgips gerapporteerd als lozen en het lozen van waterige afvalstromen (na reiniging) werd gerapporteerd als nuttige toepassing. Met ingang van 2001 wordt het lozen van waterige afvalstromen (na reiniging) apart gerapporteerd onder lozen. Sinds 2001 is geen fosforzuurgips meer geloosd.
4) Met ingang van 2003 wordt onder lozen ook verstaan het 'vochtverlies' dat optreedt bij het drogen van natte afvalstromen vóór verwijdering.
5) Met ingang van 2004 is bij industrieel afval de inzet van afval als brandstof voor energieproductie meegenomen bij nuttige toepassing en niet meer bij verbranden.
6) De rioolwaterzuiveringsinstallaties en drinkwatervoorziening vormen samen de doelgroep Actoren in de waterketen.

Ontwikkeling hoeveelheid geproduceerd afval

In 2012 is voor een groot deel van de afvalproductie en wijze van verwerking de wijze van monitoring aangepast. Dit is waar mogelijk ingevoerd vanaf 2006, maar sommige aanpassingen zijn pas in 2007 of 2008 ingevoerd. De laatste jaren is de hoeveelheid geproduceerd afval vrij constant en bedraagt ongeveer 60 miljoen ton.

Steeds minder afval wordt gestort en meer wordt nuttig toegepast

Sinds 1990 is er een sterke afname van de hoeveelheid afval dat wordt gestort (van bijna 14 miljard kg naar 1,2 miljard kg in 2017). In 2018 is de hoeveelheid gestort afval weer iets toegenomen tot 1,5 miljard kg. Daar staat tegenover een toename van 25 miljard kg van de hoeveelheid afval dat nuttig wordt toegepast. In 2015 werd bijna 57 miljard kg nuttig toegepast, of te wel 93% van de totale hoeveelheid geproduceerd afval in Nederland (exclusief verontreinigde grond, baggerspecie en dierlijke mest). Deze toename is deels te verklaren door het feit dat het verbranden van restafval in Nederlandse AVI's nu beschouwd wordt als nuttige toepassing.

Referenties

  • De cijfers over afval zijn geleverd door Rijkswaterstaat en zijn afkomstig uit verschillende bronnen, onder meer van Landelijk Meldpunt Afvalstoffen en CBS.
  • Rijkswaterstaat (2020). Nederlands afval in cijfers, gegevens 2006-2016. Rijkswaterstaat Leefomgeving, Utrecht

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Productie en verwerking van afval per doelgroep

Omschrijving

De ontwikkeling van de hoeveelheden geproduceerd afval uitgesplitst naar doelgroep en verwerkingsmethode

Verantwoordelijk instituut

Rijkswaterstaat Leefomgeving, CBS

Berekeningswijze

Cijfers van voornamelijk Rijkswaterstaat Leefomgeving, Landelijk Meldpunt Afvalstoffen en Centraal Bureau voor de Statistiek worden geanalyseerd en verwerkt door Rijkswaterstaat Leefomgeving. RWS: Nederlands afval in cijfers, gegevens 2006-2016.CBS: Onderzoekbeschrijving Bedrijfsafvalstoffen CBS: Onderzoekbeschrijving Gemeentelijk afvalstoffen; hoeveelheden

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2020). Vrijkomen en verwerking van afval per doelgroep, 1990-2018 (indicator 0206, versie 15 , 6 november 2020 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.