Biodiversiteit

Muskusrat

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De muskusrat heeft zich sinds de jaren zestig van de vorige eeuw snel over ons land kunnen verspreiden. Ondanks een landsdekkende intensieve bestrijding blijven de jaarlijks gevangen aantallen hoog.

Ontwikkeling

Sinds de eerste vondst in 1941 in Valkenswaard heeft de muskusrat zich snel vanaf het zuiden en het oosten over heel Nederland verspreid. De soort is bijna overal in de oeverzones van de zoete wateren aanwezig. Zij profiteren in ons land van de vele grazige, kruidenrijke en ruige oeverzones, waarin aanzienlijke aantallen kunnen voorkomen. Jaarlijks zijn bij de bestrijding de laatste vijftien jaar tussen de 300.000 en 400.000 dieren gevangen. Het is de bestrijding op deze manier niet gelukt om de vangstaantallen aanzienlijk te beperken. Alleen op de Waddeneilanden en in Noord-Holland is het voorkomen beperkt gebleven.

De muskusrat die ook wel bisamrat of waterkonijn wordt genoemd, is een oeverbewonend knaagdier afkomstig uit Noord-Amerika. Muskusratten komen bijna overal in Europa voor, nadat zij vanaf 1905 als pelsdier zijn ingevoerd of zijn ontsnapt uit kwekerijen. De soort wordt overal in ons land bestreden, waarbij in 2005 circa 475 mankrachten betrokken waren. Deze bestrijding wordt uitgevoerd met allerlei vangmiddelen, zoals klemmen, fuiken en vangkooien, waarvan vele permanent langs oevers en in wateren staan opgesteld. Daarmee wordt schade door graverij in kwetsbare dijken, kaden en oevers en vraatschade aan landbouwgewassen beperkt. In de niet erg selectieve vangmiddelen worden ook een groot aantal andere diersoorten het slachtoffer. In 2005 zijn bijna 17.000 dieren als bijvangst geregistreerd, waaronder soorten als bruine rat, woelrat, Amerikaanse nerts, wilde eend, waterhoen, vele soorten vissen en Amerikaanse rivierkreeft. Maar ook bunzingen, hermelijnen, aalscholvers, dodaarzen en kikkers zijn het slachtoffer geworden.

Referenties

  • Jaarverslagen Landelijke Coördinatie Commissie Muskusrattenbestrijding. LCCM. Den Bosch.

Technische toelichting

Technische toelichting

Jaarlijks wordt de muskusrat door enkele honderden rattenvangers bestreden. De grafiek geeft het aantal gevangen dieren per jaar weer. Dat aantal is niet alleen afhankelijk van de populatiegrootte, maar ook van de vangstinspanning. Daarom is het van belang om tevens op de vangsten per velduur te letten. Sinds 1987 is de registratie van de vangsten verbeterd. De cijfers zijn daarom niet exact vergelijkbaar met die van vóór 1987.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2006). Muskusrat (indicator 1067, versie 05 , 13 december 2006 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.