Internationaal belang Nederland voor watervogels
Nederland is internationaal gezien een belangrijk gebied voor overwinterende en doortrekkende watervogels.
Toestand
Van een groot aantal soorten watervogels overwintert regelmatig meer dan 10% van de Noordwest-Europese populatie in Nederland. Van een aantal soorten overwintert hier zelfs 50% of meer van de populatie. Van zes soorten ganzen (brandgans, dwerggans, grauwe gans, kolgans, rotgans en toendrarietgans) verblijft de laatste jaren vaak ongeveer 40-80% van de populatie ’s winters in ons land.
Voor de meeste steltlopers zijn de zoute Rijkswateren (Waddenzee en Zeeuwse delta) van groot internationaal belang. De zoete Rijkswateren (IJsselmeergebied en rivieren) zijn vooral van belang voor foeragerende eenden en als slaapplaats voor grote aantallen ganzen. Het agrarisch gebied is vooral van belang voor foeragerende ganzen, zwanen en smienten (een eendensoort).
Bronnen
- Hornman M., K. Koffijberg, C. van Oostveen, E.van Winden, J. Louwe Kooijmans, R. Kleefstra, J.W. Vergeer & L. Soldaat. 2024. Watervogels in Nederland in 2021/2022. Sovon rapport 2024/22, RWS-rapport BM 24.04. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen.
Relevante informatie
Technische toelichting
- Naam van het gegeven
Internationaal belang Nederland voor watervogels
- Omschrijving
Percentage van de Noordwest-Europese populatie van watervogelsoorten dat in Nederland overwintert.
- Verantwoordelijk instituut
Centraal Bureau voor de Statistiek
- Berekeningswijze
In de figuur zijn de soorten vermeld waarvan minimaal 10% van de Noordwest-Europese populatie op enig moment in de seizoenen 2016/2017 – 2020/2021 in Nederland verbleef.
De Nederlandse populatieschattingen komen uit het meetprogramma voor watervogels van het Netwerk Ecologische Monitoring. Per kalendermaand is over de genoemde vijf seizoenen het gemiddelde aantal individuen bepaald. Daarbij is gebruik gemaakt van de maandelijkse tellingen uit het NEM-meetnet voor watervogels, statistische bijschattingen voor de midwintertellingen en indien nodig een expertschatting voor nooit getelde gebieden. Het aantal van de maand met het hoogste aantal staat in de tabel, waarin ook de soorten staan die niet in de figuur zijn opgenomen. De aantallen zijn afgerond op 100-tallen, behalve voor dwerggans en taigarietgans.
Voor de internationale populatieaantallen is uitgegaan van de zogenaamde 1%-norm zoals gepubliceerd op het data portal van Wetlands International (Waterbird Population Estimates), vermenigvuldigd met 100. Deze 1% norm wordt in principe geactualiseerd na elke driejaarlijkse telling van de East Atlantic Flyway (van Noorwegen tot Zuid-Afrika). De 1%-norm wordt onder de Vogelrichtlijn en de Ramsar-conventie gebruikt bij de aanwijzing van beschermde gebieden voor vogels.
De 1%-normen worden in principe na een nieuwe internationale telling geactualiseerd, maar alleen wanneer de afwijking t.o.v. de bestaande norm groter dan 10% is. Hierdoor, en doordat actualisatie van de normen op basis van de nieuwste telling enige tijd in beslag neemt, hebben de officiële 1%-normen voor sommige soorten niet betrekking op dezelfde periode als de Nederlandse populatieaantallen. In sommige gevallen, zoals bij de krakeend, leidt dit tot een te hoge of te lage schatting van het aandeel in Nederland verblijvende vogels.
- Basistabel
Zie tabblad figuurdata onder Download figuurdata
- Geografische verdeling
Wateren en agrarisch gebied in Nederland
- Verschijningsfrequentie
onregelmatig
- Achtergrondliteratuur
Hornman M., K. Koffijberg, C. van Oostveen, E. van Winden, J. Louwe Kooijmans, R. Kleefstra, J.W. Vergeer & L. Soldaat. 2024. Watervogels in Nederland in 2021/2022. Sovon rapport 2024/22, RWS-rapport BM 24.04. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen.
- Betrouwbaarheidscodering
D. Schatting, gebaseerd op een aantal metingen, expert judgement, een aantal relevante feiten of gepubliceerde bronnen terzake.
Archief van deze indicator
Bekijk meer Bekijk minder
Referentie van deze webpagina
CLO (2025). Internationaal belang Nederland voor watervogels (indicator 1048, versie 07, ), www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.