Compendium voor de Leefomgeving
546 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Verkeer en milieu

Emissies en voertuigkilometers per wegtype, 2017

De uitstoot door wegvoertuigen van koolmonoxide, vluchtige organische stoffen (VOS) en in mindere mate fijn stof vindt vooral binnen de bebouwde kom plaats; stikstofoxiden ontstaan voor het merendeel op autosnelwegen bij hoge temperaturen van de motor.

Door wegverkeer verreden voertuigkilometers

Van het totaal aantal voertuigkilometers in 2017 is ongeveer de helft verreden op autosnelwegen, 30 procent op landelijke wegen en 20 procent binnen de bebouwde kom.

Emissies CO, VOS en fijnstof vooral binnen de bebouwde kom

Binnen de bebouwde kom wordt relatief de meeste koolmonoxide (CO) en vluchtige organische stoffen (VOS) door wegvoertuigen uitgestoten. Dit komt vooral doordat daar het rijden met een koude motor plaatsvindt. Bij een koude motor werkt de katalysator nog niet naar behoren. Daarnaast ontstaat relatief meer emissie in de bebouwde kom door de manier van rijden (veel optrekken en afremmen). Dat is tevens de oorzaak van de hogere emissies van fijn stof in de bebouwde kom.

Meeste emissies NOx op autosnelwegen

Stikstofoxiden (NOx) ontstaan vooral bij een hoge motortemperatuur. Hierdoor vindt dit proces relatief meer plaats bij hoge snelheden (autosnelwegen).
Het toepassen van de driewegkatalysator (voor benzine en LPG), uitlaatgasrecirculatie en selectieve katalytische reductie (voor diesel) vermindert de uitstoot van NOx aanzienlijk. De verschillen in de emissie per voertuigkilometer tussen de wegtypen zijn daardoor klein geworden.

Referenties

Relevante informatie

  • Zie de database StatLine van het CBS voor meer gegevens over de emissies van stoffen naar de lucht.
  • Recente emissiecijfers en beschrijvingen van gehanteerde berekeningswijzen (meta-informatie) kunnen in detail worden bekeken op de website van de Emissieregistratie.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Verkeersprestatie en emissies per wegtype

Omschrijving

De verdeling tussen de drie wegtypen (autosnelwegen, landelijke wegen, bebouwde kom) voor de verkeersprestaties (voertuigkilometers), en emissies van stikstofoxiden (NOx), fijnstof (PM10), koolmonoxide (CO) en vluchtige organische stoffen (VOS, excl. methaan).

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek, in samenwerking in de Emissieregistratie (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Planbureau voor de Leefomgeving, Centraal Bureau voor de Statistiek, Rijkswaterstaat-Waterdienst-Dienst Water en gebruik, Wageningen Universiteit-Alterra, Rijkswaterstaat-Leefomgeving, RVO, TNO, Deltares).

Berekeningswijze

Emissieberekening op basis van activiteitsgegevens (voertuigkilometers, brandstofverbruik) en emissiefactoren.Zie verder het rapport Methods for calculating emissions from transport in NL (Klein, J., et al., 2018) (achter: Lucht / Verkeer en Vervoer / Methoderapporten Taakgroep Verkeer en Vervoer).

Basistabel

StatLine: Emissies naar lucht op Nederlands grondgebied; wegverkeer (CBS, 2018)

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

In maart definitieve cijfers t-2; in augustus voorlopige cijfers t-1

Achtergrondliteratuur

Methoden: op de website van Emissieregistratie achter Overzicht documentenBegrippen: op de website van Emissieregistratie achter Begrippenlijst

Opmerking

De methodiek voor de berekening van de emissies door wegverkeer wordt jaarlijks aangepast. De meest recente methodiekbeschrijving geeft het rapport Methods for calculating emissions from transport in NL (Klein, J., et al., 2018). Om de verkeersprestaties te kunnen verdelen naar wegtypen, werd voorheen gebruik gemaakt van de Statistiek van de wegen [ref 18: CBS5]. De laatste cijfers betreffen 1997. Door allerlei problemen was het niet mogelijk de verdeling te actualiseren. Om die reden heeft Bureau Goudappel & Coffeng in 2009/2010 in opdracht van de Emissieregistratie een onderzoek uitgevoerd naar de wegtypeverdelingen. De resultaten en achtergronden zijn op de site van de Emissieregistratie gepubliceerd in het rapport 'Onderzoek naar de wegtypeverdeling en samenstelling van het wegverkeer'. De resultaten hebben betrekking op 2007.

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2018). Emissies en voertuigkilometers per wegtype, 2017 (indicator 0132, versie 30 , 24 oktober 2018 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.