Compendium voor de Leefomgeving
462 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Bodem en grondwater

Stikstofbalans van bodem en grondwater, 1986-2005

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

De aanvoer van stikstof op landbouwgrond is tussen 1986 en 2005 met ruim 35% afgenomen. Circa 90% van de aanvoer van stikstof komt op landbouwgrond terecht, hoofdzakelijk via de toepassing van dierlijke mest en kunstmest.

  1986 1990 2000 2002 2003 2004 2005*
               
  miljoen kg N          
               
Aanvoer landbouwgronden 1 090 971 822 730 720 717 697
Dierlijke mest 479 450 386 350 344 330 332
Kunstmest 492 401 330 282 280 289 268
Andere organische meststoffen 9 9 11 11 12 12 11
Atmosferische depositie 84 82 67 59 57 57 57
Overige aanvoer 26 29 28 28 27 29 29
               
Afvoer landbouwgronden 1 090 971 822 730 720 717 697
Afvoer gewassen (incl. gras) 489 497 414 414 368 413 392
Directe emissie naar water 1) 10 9 6 5 5 5 5
Uit- en afspoeling 2) 53 40 58 51 24 43 43
Accumulatie en denitrificatie 538 425 344 260 323 256 257
               
Aanvoer overige gronden 94 96 98 97 92 93 93
Lokale stortingen              
w.v. zuiveringsslib 5 7 3 2 1 1 1
  baggerspecie 7 6 3 3 3 3 3
  overig afval 9 11 22 22 21 22 22
Diffuse aanvoer              
w.v. atmosferische depositie 56 57 50 45 45 45 45
  overige diffuse aanvoer 17 15 20 25 22 22 22
               
Afvoer overige gronden 94 96 98 97 92 93 93
Uit- en afspoeling 2) 9 6 10 9 5 7 7
Accumulatie en denitrificatie 85 90 88 88 87 86 86
               
Bron: CBS. CBS/MNC/sept06/0195
1) Directe emissies door het meemesten van sloten en lozingen in het spui- en drainagewater uit de glastuinbouw.
2) Modelberekening (STONE, 2006) voor de werkelijke weerjaren. Bron: Emissieregistratie (2006).

Aanvoer van stikstof

De aanvoer van stikstof op landbouwgrond is tussen 1986 en 2005 (voorlopig cijfer) met 36% gedaald. Van de totale aanvoer van stikstof naar de bodem komt circa 90% op landbouwgronden terecht, hoofdzakelijk in de vorm van dierlijke mest en kunstmest.

Afvoer van stikstof

Van de aangevoerde hoeveelheid stikstof op landbouwgronden nemen de gewassen (inclusief gras) circa 55% op. De rest belast het milieu: door uit- en afspoeling komt stikstof terecht in het oppervlaktewater (circa 10% van het totaal), door denitrificatie in de lucht, en door accumulatie (ophoping) in bodem en grondwater.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over mineralenoverschotten is te vinden in het artikel Mineralen in de landbouw, 1990-2003* (CBS, 2005).
  • Recente emissiecijfers en beschrijvingen van gehanteerde berekeningswijzen (meta-informatie) kunnen in detail bekeken worden in het Datawarehouse van de Emissieregistratie en in de databank StatLine van het CBS.

Technische toelichting

Technische toelichting

De uit- en afspoeling van stikstof uit landbouwgronden is berekend volgens het model STONE (Emissieregistratie, 2006).Een korte beschrijving van de berekeningsmethode geeft het artikel Balansen van mineralen en zware metalen (CBS, 2006b). Meer gedetailleerde informatie over de gehanteerde berekeningswijzen is vanaf december 2006 beschikbaar in het Datawarehouse van de Emissieregistratie (meta-informatie) (Emissieregistratie, 2006).

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2006). Stikstofbalans van bodem en grondwater, 1986-2005 (indicator 0195, versie 08 , 14 september 2006 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.