Netto milieulasten in de industrie en energiesector, 2012-2023
De netto milieulasten van bedrijven in de delfstoffenwinning, industrie en openbare energie- en watervoorziening zijn in 2023 met ruim 17 procent gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Energiebedrijven en de chemische industrie zijn samen goed voor bijna de helft van de netto milieulasten.
Milieulasten vanaf 2020 fors gestegen
De totale netto milieulasten van bedrijven lagen in 2023 met 2,3 miljard euro ruim 17 procent hoger dan een jaar eerder (2,0 miljard euro). Sinds 2020 zijn de lasten toegenomen met 834 miljoen euro, wat neerkomt op een gemiddelde stijging van bijna 16 procent per jaar.
Meeste milieulasten om afval te voorkomen of beperken
In 2023 werd 23,5 procent (550 miljoen euro) van de totale netto milieulasten van bedrijven in de delfstoffenwinning, industrie en openbare energie- en watervoorziening besteed aan maatregelen om afval te voorkomen of te beperken. De netto lasten aan water, energie (hernieuwbare energie en energiebesparing), en lucht bedroegen in 2023 respectievelijk 484, 467 en 358 miljoen euro.
Milieulasten het hoogst in de energievoorziening
De energievoorziening had in 2023 met 587 miljoen euro de hoogste netto milieulasten van alle sectoren, ruim 25 procent van het totaal. Daarnaast zijn de netto milieulasten hoog in de chemische industrie (490 miljoen euro), de voedings- en genotmiddelenindustrie (332 miljoen euro), en overige bedrijven in de industrie (412 miljoen euro).
Wat zijn milieulasten?
De netto milieulasten bestaan ten eerste uit kosten aan eigen milieuactiviteiten. Die worden voornamelijk opgebouwd door afschrijvingen en rentekosten van milieu-investeringen die in de afgelopen 25 jaar zijn gedaan. Ten tweede hebben bedrijven lasten aan milieuheffingen en uitbestede milieuactiviteiten, zoals het afvoeren van afvalstoffen. Tot slot zorgen overheidssubsidies voor lagere afschrijvingen en rentekosten van milieu-investeringen, en daarmee tot lagere netto milieulasten.
Lopende prijzen
Alle bedragen in deze indicator zijn uitgedrukt in lopende prijzen. Dit zijn de bedragen die in de desbetreffende jaren daadwerkelijk zijn betaald. Voor meer informatie hierover lees de technische toelichting.
Bronnen
- CBS. Milieukosten van bedrijven. Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag / Heerlen.
- CBS (2025a). StatLine: Milieukosten en investeringen van bedrijven. Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag / Heerlen.
- CBS (2025b). StatLine: Milieukosten en –investeringen; bedrijven met >10 werknemers; kerncijfers. Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag / Heerlen.
Relevante informatie
- Meer informatie over milieulasten is te vinden in de databank StatLine van het CBS.
Technische toelichting
- Naam van het gegeven
Netto milieulasten in de industrie en energiesector
- Omschrijving
Netto milieulasten van bedrijven met 10 en meer werkzame personen in de delfstoffenwinning, industrie, en energie- en watervoorziening per bedrijfsgroep en milieucompartiment.
- Verantwoordelijk instituut
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
- Berekeningswijze
Enquête op basis van een steekproef onder bedrijven met 10 of meer werknemers in de delfstoffenwinning, industrie (exclusief Sociale werkvoorziening) en openbare energie- en watervoorziening. Ophoging met een schatter per bedrijfsgroep en bedrijfsgrootte. Het artikel Milieukosten van bedrijven (CBS) geeft een korte methodebeschrijving van het onderzoek.
Definities:
Milieukosten: De milieukosten zijn de jaarlijkse kosten van activiteiten waarmee men beoogt de toestand van het milieu te beschermen, te herstellen of te verbeteren. De milieukosten omvatten onder andere de kapitaallasten van milieu-investeringen (afschrijvingen, renten). De kosten van maatregelen, die een positief effect op het milieu hebben maar zichzelf binnen drie jaar terugverdienen, worden niet tot de milieukosten gerekend. Ook economische gevolgen van het invoeren van milieumaatregelen, bijvoorbeeld veranderingen in de afzet, behoren niet tot de milieukosten.
Netto milieulasten: Door de betaalde milieuheffingen en de kosten voor uitbestede milieuactiviteiten bij de milieukosten van de eigen milieuactiviteiten op te tellen, en vervolgens de ontvangen subsidies in mindering te brengen, ontstaan de netto milieulasten.- Basistabel
StatLine: Milieukosten en -investeringen van bedrijven (CBS, 2025a)
StatLine: Milieukosten en –investeringen; bedrijven met >10 werknemers; kerncijfers (CBS, 2025b)- Geografische verdeling
-
- Andere variabelen
Milieu-investeringen, kosten van eigen milieuactiviteiten en netto milieulasten per bedrijfsgroep, bedrijfsgrootteklasse en milieucompartiment. Milieusubsidies en milieuheffingen per bedrijfsgroep en bedrijfsgrootteklasse.
- Verschijningsfrequentie
Jaarlijks
- Achtergrondliteratuur
- Betrouwbaarheidscodering
- Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.
Archief van deze indicator
Bekijk meer Bekijk minder
Referentie van deze webpagina
CLO (2026). Netto milieulasten in de industrie en energiesector, 2012-2023 (indicator 0426, versie 22, ), www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.
