Compendium voor de Leefomgeving
521 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Flora en Fauna

Aantal bedreigde soorten

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Veel Nederlandse planten en dieren zijn bedreigd in hun voortbestaan.

Ontwikkeling

Voor een aantal planten- en diergroepen zijn Rode Lijsten van bedreigde soorten opgesteld. Daaruit komt naar voren dat bij alle soortgroepen meer dan éénderde van alle soorten van de soortgroep bedreigd is (zie de figuur). Bij reptielen, paddestoelen en dagvlinders staan zelfs circa tweederde van de soorten op de Rode Lijst. Bij dagvlinders, steenvliegen, zoetwatervissen en korstmossen zijn relatief veel soorten geheel uit Nederland verdwenen.
De getallen met aantal soorten zijn opgenomen in de achterliggende tabel.

Referenties

  • Aptroot, A., H.F. van Dobben, C.M. van Herk en G. van Ommering (1998). Bedreigde en kwetsbare korstmossen in Nederland. Rapport IKC Natuurbeheer nr. 29. Wageningen.
  • Arnolds, E.J.M. en G. van Ommering (1996). Bedreigde en kwetsbare paddestoelen in Nederland. Rapport IKC Natuurbeheer nr. 24. Wageningen.
  • Bruyne, R.H. de, H. Wallbrink en A.W. Gmelig Meyling (2002). Bedreigde en kwetsbare land- en zoetwaterweekdieren in Nederland (Mollusca). Basisrapport met voorstellen voor de Rode Lijst. Stichting European Invertebrate Survey-Nederland en Stichting Anemoon. Leiden/Heemstede.
  • Daan, D.N. (2000) De Noordzee visfauna en criteria voor het vaststellen van doelsoorten voor het natuurbeleid. RIVO rapport en Aanbiedingsbrief met Verantwoording selectie doelsoorten zoutwatervissen. Nederlands Instituut voor Visserij Onderzoek. IJmuiden.
  • Hom, C.C., P.H.C. Lina, G. van Ommering, R.C.M. Creemers en H.J.R. Lenders (1996). Bedreigde en kwetsbare reptielen en amfibieën in Nederland. Rapport IKC Natuurbeheer nr. 25. Wageningen.
  • Lina, P.H.C. en G. van Ommering (1994). Bedreigde en kwetsbare zoogdieren in Nederland. Rapport IKC Natuurbeheer nr. 12. Wageningen.
  • Lina, P.H.C., en G. van Ommering (1996). Bedreigde en kwetsbare vogels in Nederland. Rapport IKC Natuurbeheer nr. 21. Wageningen.
  • LNV (2004). Bijlage als bedoeld in artikel 1van het besluit Rode lijsten flora en fauna (Staatscourant 11 november 2004, Nr. 218).
  • Meijden, R. van der, B. Odé, C.L.G. Groen, F.J. Witte en D. Bal (2000). Bedreigde en kwetsbare vaatplanten in Nederland. Basisrapport met voorstel voor de Rode Lijst. Gorteria, 26 (4). Leiden.
  • Nie, H.W. de en G. van Ommering (1998). Bedreigde en kwetsbare zoetwatervissen in Nederland. Rapport IKC Natuurbeheer nr. 33. Wageningen.
  • Odé, B., G.O. Keijl en G. van Ommering (1999). Bedreigde en kwetsbare sprinkhanen en krekels in Nederland. Rapport IKC Natuurbeheer nr. 32. Wageningen.
  • Ommering, G. van, I. van Halder, C.A.M. van Swaay en I. Wynhoff (1995). Bedreigde en kwetsbare dagvlinders in Nederland. Rapport IKC Natuurbeheer nr. 18. Wageningen.
  • Peeters, T.M.J. en M. Reemer (2003). Bedreigde en kwetsbare bijen in Nederland (Apidae s.l.). Basisrapport met voorstel voor Rode Lijst. European Invertebrate Survey - Nederland. Leiden.
  • Siebel, H.N. en R.J. Bijlsma (in voorb.) Bedreigde en kwetsbare mossen in Nederland. Toelichting Rode Lijst. Bryologische en Lichenologische Werkgroep. KNNV.
  • Swaay, C. van (2006). De nieuwe Rode Lijst dagvlinders. Vlinders. Jrg 21 (3): 7-9.
  • Verdonschot, P.F.M., B.W.G. Higler, R.C. Nieboer en T-H. van den Hoek (in voorb.) Naar een doelsoortenlijst van aquatische macrofauna in Nederland: Tricladida, Plecoptera, Ephemeroptera en Trichoptera. Alterra. Wageningen.
  • Wasscher, M., G.O. Keijl en G. van Ommering (1998). Bedreigde en kwetsbare libellen in Nederland. Rapport IKC Natuurbeheer nr. 30. Wageningen.
  • Weeda, E.J., W.A. Ozinga en G.A.J.M. Jagers op Akkerhuis (2006) Diversiteit hooghouden. Bouwstenen voor een geïntegreerd natuurbeheer. Alterra rapport 1418. Alterra, Wageningen.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Aantal bedreigde soorten

Omschrijving

Aantal soorten per categorie dat is bedreigd volgens Rode lijsten

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De grafiek geeft per soortgroep het percentage weer van de soorten per Rode-Lijstcategorie. De mate van bedreiging is overgenomen uit de bijbehorende Rode Lijsten. Deze sluiten qua naamgeving en definities van categorieën zoveel mogelijk aan op de namen en definities die de World Conservation Union (IUCN) hanteert.
De officiële lijsten betreffen zoogdieren, vogels, reptielen, amfibieën, vissen, bijen, dagvlinders, kokerjuffers, sprinkhanen en krekels, steenvliegen, libellen, haften, land- en zoetwaterweekdieren, platwormen (Tricladida) vaatplanten, mossen, korstmossen en paddestoelen (macrofungi).
Bij de zeevissen zijn soorten die voorkomen op het Nederlands Continentaal Plat (NCP), maar karakteristiek zijn voor diepe delen van de zee (50-200m) niet in de beoordeling voor de Rode Lijst betrokken; dergelijke diepten komen op het NCP niet voor. De trekvissen zijn daarbij evenmin in beschouwing genomen.
Van de Dagvlinders is in 2006 een nieuwe Rode Lijst gepubliceerd (Van Swaay, 2006). Deze lijst heeft nog geen officiële status en is daarom nog niet in de grafiek en achterliggende tabel opgenomen.
Van een aantal ongewervelden zijn voorlopige lijsten van bedreigde soorten gepubliceerd (Weeda et al., 2006), waarvan in de achterliggende tabel de aantallen bedreigde soorten per diergroep staan. Alleen de diergroepen waarvoor nog geen officiële Rode lijst bestaat, zijn in deze tabel opgenomen.

Basistabel

zie LNV (2004)

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

geen

Verschijningsfrequentie

onregelmatig

Achtergrondliteratuur

LNV (2004). Bijlage als bedoeld in artikel 1van het besluit Rode lijsten flora en fauna (Staatscourant 11 november 2004, Nr. 218).

Opmerking

geen

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2007). Aantal bedreigde soorten (indicator 1052, versie 06 , 2 februari 2007 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.