Compendium voor de Leefomgeving
462 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Versnippering

Barrières en versnippering van de Ecologische Hoofdstructuur, 2005 - 2010

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Op 1 januari 2011 was circa 25% van de 208 knelpunten in de versnippering van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) veroorzaakt door Rijksinfrastructuur opgelost.

Voortgang projecten ontsnippering EHS verloopt traag

Het Nederlandse natuurbeleid streeft naar duurzame condities voor het voortbestaan van alle in 1982 voorkomende soorten en populaties. In Nederland worden veel natuurgebieden doorsneden door wegen, waterwegen en spoorlijnen. Soorten als dassen, vossen, herten, kikkers, reptielen, salamanders, bunzingen, konijnen, vogels, (vleer)muizen, insecten en/of spinnen kunnen hiervan last ondervinden. Ten behoeve van het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO) zijn 208 knelpunten geïdentificeerd die veroorzaakt worden door rijkinfrastructuur. In het MJPO werd nagestreefd deze knelpunten in 2018 op te heffen. Voor het opheffen van de ecologische barrières worden maatregelen als ecoducten, dassentunnels, ecoduikers, faunatunnels, boombruggen, hop-overs, etc. ingezet. In veel gevallen wordt ook gekeken of bruggen en viaducten geschikt gemaakt kunnen worden voor medegebruik door dieren. Het gebruik van rasters, geleiding door struiken en stobbenwallen is daarbij een beproefd middel. Eind 2010 was 25% van de knelpunten opgelost.

Voortgang projecten ontsnippering EHS: provinciaal perspectief

Niet elke provincie kent evenveel knelpunten ten aanzien van ontsnippering. Ook is de voortgang verschillend per provincie. De mate waarin knelpunten in 2010 waren opgelost varieert tussen de bijna 8 en ruim 50%. Over de oorzaken van deze verschillen zijn geen algemene uitspraken te doen.

Nieuw ruimtelijk beleid voor de Ecologische Hoofdstructuur (EHS)

Met de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) wordt de totstandkoming van een samenhangend netwerk van natuurgebieden nagestreefd. De EHS is de belangrijkste Nederlandse bijdrage aan het keren van de internationale achteruitgang van biodiversiteit (I&M, 2011). Met de realisatie van de EHS door nieuwe natuur te realiseren wordt getracht leefgebieden van soorten te vergroten en te verbinden. Het Rijk streeft ernaar de EHS in 2021 in herijkte vorm, dat wil zeggen kleiner dan oorspronkelijk beoogd in 1990, gerealiseerd te hebben. Onduidelijk is nog wat de herijking betekend voor de MJPO-doelen. Provincies moeten uiterlijk in 2013 de herijkte EHS hebben vastgesteld. Daarna zal duidelijk worden wat dit betekent voor het MJPO.

Beleidsdoelstellingen Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

Deze indicator verwijst naar de volgende doelen en nationale belangen:

  • Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuur-historische waarden behouden zijn (leefbaar en veilig)
  • Nationaal belang 11: Ruimte voor behoud en versterking van (inter)nationale unieke cultuur-historische en natuurlijke kwaliteiten

Referenties

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Barrières en versnippering van de Ecologische Hoofdstructuur

Omschrijving

Definitie indicator: Aantal knelpunten in de ruimtelijke samenhang EHS als gevolg van barrières door infrastructuur.

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

Verkeersinfrastructuur doorsnijdt leefgebieden van dieren. Deze infrastructuur vormt namelijk barrières voor deze dieren. Om het leefgebied weer te verbinden en daarmee overlevingskansen en duurzaamheid van populaties te vergroten, dienen maatregelen genomen te worden, zoals de aanleg van faunatunnels, ecoducten, vistrappen en natuurbermen. Deze informatie over de voortgang van ontsnipperende maatregelen is afkomstig van de MJPO-monitor.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2012). Barrières en versnippering van de Ecologische Hoofdstructuur, 2005 - 2010 (indicator 2051, versie 06 , 20 september 2012 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.