Ontwikkelingen in de maatschappij

Huishoudens en milieubelastingen, 2001-2019

Het grootste deel van de milieubelastingen en -heffingen wordt geïnd bij huishoudens: in 2019 betaalden zij van elke geïncasseerde euro 62 eurocent. Milieubelastingen gaan naar de algemene middelen van de overheid en zijn vooral gekoppeld aan het bezit en gebruik van auto's of motoren en energieverbruik. Milieuheffingen dienen ter bekostiging van specifieke milieudoeleinden. Daarbij zijn afvalstoffenheffing, reinigingsrechten en rioolrechten de belangrijkste posten.

Rekening vooral naar huishoudens

In 2019 incasseerde de Nederlandse overheid 24,4 miljard euro aan milieubelastingen en 4,7 miljard euro aan milieuheffingen, samen 29,1 miljard euro. Bijna twee derde van de door de overheid ontvangen milieubelastingen en milieuheffingen wordt afgedragen door huishoudens. In 2019 gaven huishoudens 14,2 miljard euro uit aan milieubelastingen en 3,8 miljard euro aan milieuheffingen. Dit is respectievelijk 58 procent van de door de overheid ontvangen milieubelastingen en 80 procent van de milieuheffingen. Een huishouden betaalt gemiddeld 1780 euro aan milieubelastingen en 476 euro aan milieuheffingen.

Milieubelastingen en -heffingen in 2019

Per huishouden is in 2019 6,8 procent meer uitgegeven aan milieubelastingen dan in 2018. Deze toename volgt op een stijging van 5,5 procent in 2017. De betalingen per huishouden aan milieuheffingen waren in 2019 1,2 procent hoger dan een jaar eerder. Het gaat hierbij om uitgaven in lopende prijzen, d.w.z. dat er niet gecorrigeerd is voor prijsveranderingen/tariefswijzigingen.

Rekening per huishouden fors hoger sinds eeuwwisseling

Om het milieu te sparen zijn de huishoudens sinds de eeuwwisseling fors zwaarder belast. De gemiddelde uitgaven van huishoudens aan milieubelastingen waren in 2019 met 1780 euro tegen 1220 euro 46 procent hoger dan in 2001.
Met 476 euro betaalde een huishouden in 2019 gemiddeld 150 euro meer aan milieuheffingen dan in 2001, een stijging van 46 procent. Ten opzichte van vijf jaar geleden waren de uitgaven van een huishouden aan milieuheffingen in 2019 2,8 procent hoger. De laatste tien jaar stijgen de uitgaven aan milieubelastingen en -heffingen minder hard dan daarvoor het geval was.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over milieuheffingen en -belastingen is te vinden in de database StatLine (CBS).

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Huishoudens en milieubelastingen

Omschrijving

De totale betalingen per huishouden aan milieubelastingen en -heffingen.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De totale betalingen van huishoudens aan respectievelijk de milieubelastingen en milieuheffingen zijn ontleend aan de Nationale rekeningen en hier weergegeven in lopende prijzen, d.w.z. in prijzen van het betreffende jaar en inclusief tariefwijzigingen. De totalen zijn gedeeld door het aantal huishoudens om de bijdrage van een gemiddeld huishouden te berekenen.
De milieurekeningen worden opgesteld volgens de concepten en definities van de Nationale rekeningen. Voor de fysieke stromen, zowel voor inputs (materialen, energie, water, e.d.), als voor de output (emissies) betekent dit dat alle stromen worden beschreven die direct zijn gerelateerd aan de Nederlandse economie. De fysieke stromen worden geregistreerd voor de afzonderlijke economische activiteiten op de plek waar deze daadwerkelijk plaatsvinden (het zogenaamde 'ingezetenenprincipe'). Zo worden de luchtverontreinigende emissies door Nederlandse transporteurs voor Nederland, binnen en buiten de landsgrenzen meegenomen maar de emissies voor buitenlandse voertuigen binnen het Nederlandse grondgebied niet. Dit in tegenstelling tot de overige gegevens in het CLO, waar wordt uitgegaan van het 'grondgebiedprincipe'.
Meer informatie op de CBS website: Methoden Milieurekeningen: opbrengsten milieubelastingen en milieuheffingen (CBS, 2020).

Basistabel

StatLine: Milieubelastingen en milieuheffingen; nationale rekeningen (CBS, 2020).

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Indeling naar activiteiten volgend de Standaard Bedrijfsindeling 2008; vier milieubelastingen; vier milieuheffingen.

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Milieubelastingen vormen kleiner deel belastingopbrengsten (CBS, 2020)
Aandeel milieubelastingen kleiner dan tien jaar geleden (CBS, 2020)

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2020). Huishoudens en milieubelastingen, 2001-2019 (indicator 0543, versie 12 , 10 december 2020 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.