Compendium voor de Leefomgeving
462 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Ontwikkelingen in de maatschappij

Huishoudens en milieubelastingen, 2001-2018

Het grootste deel van de milieubelastingen en -heffingen wordt geïnd bij huishoudens: in 2018 betaalden zij van elke geïncasseerde euro 63 eurocent. Milieubelastingen gaan naar de algemene middelen van de overheid en zijn vooral gekoppeld aan het bezit en gebruik van auto's of motoren en energieverbruik. Milieuheffingen dienen ter bekostiging van specifieke milieudoeleinden. Daarbij zijn afvalstoffenheffing, reinigingsrechten en rioolrechten de belangrijkste posten.

Rekening vooral naar huishoudens

In 2018 incasseerde de Nederlandse overheid 22,8 miljard euro aan milieubelastingen en 4,6 miljard euro aan milieuheffingen, samen 27,5 miljard euro. Ongeveer twee derde van de door de overheid ontvangen milieubelastingen en milieuheffingen wordt afgedragen door huishoudens. In 2018 gaven huishoudens 13,5 miljard euro uit aan milieubelastingen en 3,7 miljard euro aan milieuheffingen. Dit is respectievelijk 60 procent van de door de overheid ontvangen milieubelastingen en 79 procent van de milieuheffingen. Een huishouden betaalt gemiddeld 1721 euro aan milieubelastingen en 469 euro aan milieuheffingen.

Milieubelastingen en -heffingen in 2018

Per huishouden is in 2018 3,8 procent meer uitgegeven aan milieubelastingen dan in 2017. Deze toename volgt op een stijging van 0,2 procent in 2016. De betalingen per huishouden aan milieuheffingen waren in 2018 0,6 procent hoger dan een jaar eerder. Het gaat hierbij om uitgaven in lopende prijzen, d.w.z. dat er niet gecorrigeerd is voor prijsveranderingen/tariefswijzigingen.

Rekening per huishouden fors hoger sinds eeuwwisseling

Om het milieu te sparen zijn de huishoudens sinds de eeuwwisseling fors zwaarder belast. De gemiddelde uitgaven van huishoudens aan milieubelastingen waren in 2018 met 1721 euro tegen 1220 euro ruim 40 procent hoger dan in 2001.
Met 469 euro betaalde een huishouden in 2018 gemiddeld 143 euro meer aan milieuheffingen dan in 2001, een stijging van 44 procent. Ten opzichte van vijf jaar geleden waren de uitgaven van een huishouden aan milieuheffingen in 2018 1,7 procent hoger.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over milieuheffingen en -belastingen is te vinden in de database StatLine (CBS).

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Huishoudens en milieubelastingen

Omschrijving

De totale betalingen per huishouden aan milieubelastingen en -heffingen.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De totale betalingen van huishoudens aan respectievelijk de milieubelastingen en milieuheffingen zijn ontleend aan de Nationale rekeningen en hier weergegeven in lopende prijzen, d.w.z. in prijzen van het betreffende jaar en inclusief tariefwijzigingen. De totalen zijn gedeeld door het aantal huishoudens om de bijdrage van een gemiddeld huishouden te berekenen.De milieurekeningen worden opgesteld volgens de concepten en definities van de Nationale rekeningen. Voor de fysieke stromen, zowel voor inputs (materialen, energie, water, e.d.), als voor de output (emissies) betekent dit dat alle stromen worden beschreven die direct zijn gerelateerd aan de Nederlandse economie. De fysieke stromen worden geregistreerd voor de afzonderlijke economische activiteiten op de plek waar deze daadwerkelijk plaatsvinden (het zogenaamde 'ingezetenenprincipe'). Zo worden de luchtverontreinigende emissies door Nederlandse transporteurs voor Nederland, binnen en buiten de landsgrenzen meegenomen maar de emissies voor buitenlandse voertuigen binnen het Nederlandse grondgebied niet. Dit in tegenstelling tot de overige gegevens in het CLO, waar wordt uitgegaan van het 'grondgebiedprincipe'.Meer informatie op de CBS website: Methoden Milieurekeningen: opbrengsten milieubelastingen en milieuheffingen (CBS, 2019b).

Basistabel

StatLine: Milieubelastingen en milieuheffingen; nationale rekeningen (CBS, 2019a).

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Indeling naar activiteiten volgend de Standaard Bedrijfsindeling 2008; vier milieubelastingen; vier milieuheffingen.

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2020). Huishoudens en milieubelastingen, 2001-2018 (indicator 0543, versie 11 , 26 februari 2020 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.