Compendium voor de Leefomgeving
494 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Biodiversiteit

Aantalsontwikkeling van amfibieën, 1997-2009

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

In de periode voor 1997 is door verlies aan leefgebied, verzuring en verdroging een aantal soorten amfibieën sterk achteruitgegaan. De laatste jaren neemt een aantal soorten kikkers en padden weer toe.

Herstel na achteruitgang

Veel soorten amfibieën zijn in de vorige eeuw ondanks beschermingsmaatregelen in aantal achteruitgegaan. Belangrijke oorzaken zijn het verlies aan leefgebied, verzuring van poelen en vennen, versnippering en verdroging.
Sinds 1997 gaan de amfibieën echter gemiddeld genomen vooruit.
De toename van de laatste jaren is mogelijk het gevolg van een verbeterde waterkwaliteit en maatregelen in het kader van de soortbeschermingsplannen, zoals voor boomkikker en geelbuikvuurpad.

Kikkers

Opvallend is de sterke toename van de boomkikker. Ook de bruine kikker en de groene kikker vertonen een (matige) toename. De trend van de overige kikkers is stabiel.

Padden

Geelbuikvuurpad, gewone pad en vroedmeesterpad nemen toe, terwijl de trend van de rugstreeppad een matige afname laat zien.

Salamanders

De trend van de kleine watersalamander is stabiel en die van de vinpootsalamander heeft een matige afname. De trends van de overige twee salamanders zijn onzeker.

Wettelijke bescherming

Kamsalamander en geelbuikvuurpad staan in de Bijlage II van de Habitatrichtlijn. De rugstreeppad staat op Bijlage IV van deze richtlijn.

Referenties

  • E. Goverse, T. van der Meij en G. Smit (2008) Resultaten 1996-2007. Meetnet Amfibieën Mededelingen & Verspreidingsonderzoek. Nr. 23: 2-6.
  • Soldaat, L., H. Visser, M. van Roomen en A. van Strien (2007) Smooting and trend detection in waterbird monitoring data using structural time-series analysis and the Kalman filter. Journal of Ornithology. Volume 148, supplement 2: 351-357. DOI.10.1007/s10336-007-0176-7.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Aantalsontwikkeling van amfibieën

Omschrijving

Ontwikkeling populatie van amfibieën als groep

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De Soortgroep Trend Index (STI) betreft de gemiddelde index (met 2000 = 100) van de amfibieën en van de afzonderlijke soorten (2001=100): alpenwatersalamander, boomkikker, bruine kikker, geelbuikvuurpad (trend vanaf 2000), gewone pad, heikikker, kamsalamander, kleine watersalamander, poelkikker, rugstreeppad, vroedmeesterpad (trend vanaf 2001), vinpootsalamander en enkele soorten groene kikkers die moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn.
De gegevens zijn ontleend aan het landelijke meetnet amfibieën van het Netwerk Ecologische Monitoring.

Basistabel

De index van de betrokken soorten met hun trend staan onder het tabblad afzonderlijke soorten in Download figuurdata.

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

E. Goverse, T. van der Meij en G. Smit (2008) Resultaten 1996-2007. Meetnet Amfibieën Mededelingen & Verspreidingsonderzoek. Nr. 23: 2-6.

Opmerking

De trendbeoordeling (zie tabblad onder download figuurdata) bij deze graadmeter is gebaseerd op de uitkomst van trendspotter.

Betrouwbaarheidscodering

B. Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2010). Aantalsontwikkeling van amfibieën, 1997-2009 (indicator 1077, versie 10 , 6 augustus 2010 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.