Compendium voor de Leefomgeving
470 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Biodiversiteit

Trends van broedvogels, 1990-2013

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Gemiddeld genomen gaan broedvogels vooruit in 1990-2013. Ook het aantal bedreigde vogelsoorten is recent wat afgenomen.

Broedvogels gaan vooruit

De groep van broedvogels neemt van 1990 tot 2013 geleidelijk toe in populatie-aantal (eerste tabblad). Dat komt doordat het aantal soorten vogels dat toeneemt groter is dan het aantal soorten dat afneemt. Sterke stijgers zijn bijvoorbeeld grauwe gans, grote zilverreiger, kleine zilverreiger, ooievaar en slechtvalk. Sterke dalers zijn onder meer grauwe gors, kemphaan, korhoen, kuifleeuwerik, ortolaan en patrijs.

Rode Lijst broedvogels

Als soorten sterk achteruitgaan komen ze op de Rode Lijst van bedreigde vogels. Tot 2006 nam het aantal broedvogelsoorten op de Rode Lijst toe. Maar daarna is het aantal bedreigde vogels enigszins afgenomen (tweede tabblad, RLI-lengte). De gemiddelde ernst van de bedreiging is vrijwel gelijk gebleven (tweede tabblad, RLI-kleur).

Referenties

  • Boele, A., J. van Bruggen, A.J. van Dijk, F. Hustings, J.W. Vergeer, L. Ballering en C.L. Plate (2013). Broedvogels in Nederland in 2011. Sovon-monitoringrapport 2013/01. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
  • Strien, A. van, R. Verweij, M. de Zeeuw, L. van Duuren en L. Soldaat (2014). Voorzichtig herstel van de biodiversiteit in Nederland? De Levende Natuur, (115) 5: 208-211.
  • WWF (2014). Living Planet Report 2014, Species and spaces, people and places. WWF, Gland, Zwitserland.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Aantalsontwikkeling van broedvogels

Omschrijving

Ontwikkeling populatie-aantallen broedvogels als groep

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De aantalsgegevens zijn ontleend aan het landelijke meetnet broedvogels dat Sovon organiseert in het Netwerk Ecologische Monitoring (van Dijk & Boele, 2011). Met die data zijn voor elke soort jaarlijkse indexcijfers over populatie-aantallen bepaald met Poisson regressie (software TRIM; Methode indexcijfers (TRIM).
De indicator is berekend door de jaarlijkse indexcijfers over de populatie-aantallen meetkundig te middelen over alle 166 betrokken soorten (met indexwaarde 2000 = 100 voor elke soort). Over de jaren heen is een smoothing algoritme toegepast om flexibele trends te bepalen en daaruit zijn trendklassen afgeleid. Deze methode komt sterk overeen met die van de internationale Living Planet Index. De betrouwbaarheidsintervallen van de indicator zijn gebaseerd op de betrouwbaarheidsintervallen van de indexcijfers van de afzonderlijke soorten (Soldaat et al. in voorb.).
De indicator is gebaseerd op 172 soorten; dat zijn vrijwel alle broedvogelsoorten in Nederland. Alleen een aantal exoten zijn niet meegenomen, zoals nijlgans en Canadese gans, alsmede een paar soorten waarvan geen betrouwbare indexcijfers voorhanden zijn, waaronder houtsnip en wespendief. De Rode Lijst Indicator is gebaseerd op het aantal soorten op de Rode Lijst per jaar (RLI-Lengte). De variant RLI-kleur telt ook de verschuivingen tussen de categorieƫn op de Rode Lijst mee (Van Strien et al., 2014).

Basistabel

De index van de betrokken soorten met hun trend staan onder het tabblad afzonderlijke soorten onder Download figuurdata. Enkele soorten zijn wel in de indicator opgenomen, maar de jaarlijkse indexgegevens worden hier niet afzonderlijk getoond omdat deze als minder betrouwbaar worden beschouwd.

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Dijk A.J. van en A. Boele (2011). Handleiding SOVON Broedvogelonderzoek. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen.

Strien, A. van, R. Verweij, M. de Zeeuw, L. van Duuren en L. Soldaat (2014). Voorzichtig herstel van de biodiversiteit in Nederland? De Levende Natuur, (115) 5: 208-211.

Betrouwbaarheidscodering

B. Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2014). Trends van broedvogels, 1990-2013 (indicator 1381, versie 09 , 11 december 2014 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.