Compendium voor de Leefomgeving
461 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Water en milieu

Kwaliteit oppervlaktewater, 2009

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De meeste waterlichamen voldoen niet aan de gewenste kwaliteit in de KRW beoordeling, de ecologische kwaliteit is matig, ontoereikend of slecht. Dit komt vooral door de geringe biologische kwaliteit.



Bekijk ook de nieuwe interactieve kaart voor de waterkwaliteit.

Methode Beoordeling oppervlaktewater

De kwaliteit van het oppervlaktewater wordt uitgedrukt in de chemische kwaliteit en de biologische kwaliteit. De ecologische kwaliteit wordt vooral bepaald door de biologische kwaliteit en daarnaast door de beoordeling van de overig relevante verontreinigende stoffen en de fysisch-chemische kwaliteit. In de KRW is een methode vastgesteld voor de beoordeling van het oppervlaktewater:

Ecologische kwaliteit

De ecologische kwaliteit is bijna overal matig tot slecht, de score 'zeer goed' wordt nergens gehaald. Bij 22 waterlichamen is de biologische kwaliteit goed. Bij drie van deze waterlichamen is ook de fysisch-chemische kwaliteit en de kwaliteit van de overig relevante verontreinigende stoffen goed, waarmee de ecologische kwaliteit goed is. Bij de andere 19 waterlichamen is alleen de biologische kwaliteit goed, maar een van de andere maatlatten niet goed; dit is weergegeven in de categorie 'biologie goed'.

Chemische kwaliteit

Bij driekwart van de waterlichamen is de chemische kwaliteit voldoende. De chemische kwaliteit is gebaseerd op 33 stoffen die Europees vastgesteld zijn.

Belangrijke oorzaken

De belangrijkste oorzaken voor de matige tot slechte kwaliteit van het Nederlandse oppervlaktewater zijn:

  • persistente stoffen waarbij de concentraties te hoog zijn door emissies in het verleden. De beoordeling van de chemische toestand en de beoordeling van de overig relevante stoffen zijn vooral onvoldoende door persistente stoffen of emissies uit de afgelopen decennia.
  • vermesting met de nutriĆ«nten stikstof en fosfor. Deze zorgen voor algengroei.
  • inrichting van het water. De meeste beken zijn recht getrokken en hebben een strakke oever met weinig natuurlijke habitats voor planten en dieren. De meeste meren en kanalen hebben een harde oever van steen, waardoor het oeverecosysteem nauwelijks tot ontwikkeling komt. Het waterpeil is vrijwel altijd een vastgesteld peil, wat de natuurlijke dynamiek beperkt.
  • versnippering door de aanwezigheid van gemalen en stuwen. Vissen kunnen nauwelijks migreren. Vispassages worden aangelegd om dit te verbeteren.
  • bestrijdingsmiddelen zorgen voor sterfte, vooral door piekbelasting sterven watervlooien.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Kwaliteit oppervlaktewater in de KRW

Omschrijving

De beoordeling van de KRW voor het Nederlandse oppervlaktewater. Het eindoordeel is opgebouwd uit de chemische toestand en de ecologische toestand. De ecologische toestand aan de 'overig relevante stoffen', de fysisch-chemische kwaliteit en de biologische toestand.

Verantwoordelijk instituut

PBL

Berekeningswijze

Beoordeling conform de KRW maatlatten systematiek. Zie documentatie Stowa, 2007.

Basistabel

Beoordeling van de waterlichamen voor alle maatlatten. Rapportage voor de Europese unie.

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

Eens per 6 jaar wordt gerapporteerd.

Achtergrondliteratuur

-VenW, VROM, LNV, 2009. Stroomgebied beheerplan. Rijndelta. Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.

-VenW, VROM, LNV, 2009. Stroomgebied beheerplan. Maas. Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.

-VenW, VROM, LNV, 2009. Stroomgebied beheerplan. Schelde. Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.

-VenW, VROM, LNV, 2009. Stroomgebied beheerplan. Eems. Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Den Haag.

-Puijenbroek, P. van, 2014. De KRW beoordeling uitgesplitst naar verklarende overzichten. De kwaliteit van het Nederlandse oppervlaktewater beoordeeld volgens de KRW. PBL rapport 1355

Betrouwbaarheidscodering

Dit zijn de resultaten van de Stroomgebiedbeheerplannen.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2014). Kwaliteit oppervlaktewater, 2009 (indicator 1438, versie 05 , 3 juni 2014 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.