Compendium voor de Leefomgeving
472 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Monitor Infrastructuur en Ruimte

Ruimtelijke ontwikkelingen in het rivierbed van grote rivieren, 2000 - 2019

In de periode 2000 - 2019 is in het rivierbed van Rijn en Maas het aantal nieuwe woningen gebouwd buiten het bebouwde gebied toegenomen van 3405 in 2000 tot 9105 in 2019. Het aantal nieuwe woningen binnen bestaand bebouwd gebied is in dezelfde periode toegenomen van 54935 tot 70975 woningen. In Rotterdam is het aantal nieuwe woningen in de periode 2000 tot 2019 het sterkst toegenomen; in totaal 5640 waarvan 3796 binnen en 1844 buiten bestaan bebouwd gebied.

Bouw van woningen in het waterbergend deel van de rivier aan restricties verbonden

De Beleidslijn grote rivieren (Ministerie van V&W, 2006) is gericht op het behoud van ruimte voor de grote rivieren. In het stroomvoerend deel van de rivier mag in principe niet gebouwd worden. In het waterbergend deel van de rivier mag uitsluitend gebouwd worden als:

  • het veilig functioneren van het waterstaatswerk gewaarborgd blijft;
  • er geen sprake is van feitelijke belemmering voor vergroting van de afvoercapaciteit;
  • er sprake is van een zodanige situering van de uitvoer van de activiteit dat de waterstandverhoging of de afname van het bergend vermogen zo gering mogelijk is.

De Beleidslijn is niet van toepassing op overige buitendijkse gebieden in het Hoofdwatersysteem (zoals IJburg). Begrenzingen van het rivierbed (buitendijkse gebieden) zijn in 2011 gewijzigd en vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro 2011). In de figuur rivierbed grote rivieren is aangegeven welke rivierbedden in beschouwing zijn genomen.

Buitendijks bouwen populair

In de periode 2000 - 2019 is in het rivierbed van Rijn en Maas het aantal nieuwe woningen buiten het bebouwde gebied relatief sterk toegenomen van 3405 in 2000 tot 9105 in 2019. Het aantal nieuwe woningen binnen bestaand bebouwd gebied is in dezelfde periode toegenomen van 54935 in 2000 tot 70975 in 2019.
In onderstaande tabel zijn gemeenten opgenomen met de grootste toename van het aantal nieuwe woningen in het rivierbed. In Rotterdam is het aantal nieuwe woningen in de periode 2000 tot 2019 het sterkst toegenomen; in totaal 5640, waarvan 3796 binnen en 1844 buiten bestaan bebouwd gebied.
Het CBS heeft In 2019 met terugwerkende kracht tot 2012 correcties aangebracht in het CBS Woningregister. De cijfers in deze Monitor NOVI wijken daarom af van eerder gepubliceerde cijfers in de voorgaande Monitor Infrastructuur en Ruimte.

Gemeente Toename aantal woningen binnen bebouwd gebied 2000 - 2019 Toename aantal woningen buiten bebouwd gebied 2000 - 2019
Rotterdam 3796 1844
Venlo 1188 648
Maastricht 855 436
Roermond 578 626
Maassluis 8 597
Nijmegen 527 -10
Dordrecht 471 137
Alblasserdam 359 0
Gennep 352 177
Ridderkerk 298 4
Zwijndrecht 263 1
Maasgouw 173 73
Hellevoetsluis 190 1
Krimpenerwaard 163 12

Referenties

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Ruimtelijke ontwikkelingen in het rivierbed grote rivieren

Omschrijving

Aantal nieuwe woningen in buitendijkse gebieden van het hoofwatersysteem met name in het rivierbed van de grote rivieren

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

Het rivierbed is ruimtelijk gedefinieerd door het bestand met de contouren van de Beleidslijn grote rivieren (buitendijksgebied) is van Ministerie V&W (2006). Vanaf 2011 zijn de contouren van het rivierbed vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro 2011). Met ingang van 2012 stelt het CBS de woningvoorraad vast op basis van gegevens uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) die de registratie van woningen via het Woningregister van het CBS vervangt. Deze cijfers sluiten niet aan op oude statistieken, er is sprake van een trendbreuk. Per saldo registreert de BAG meer verblijfsobjecten met minimaal een woonfunctie. Daarnaast kunnen administratieve onzuiverheden die met de opstart van de BAG te maken hebben, leiden tot een onjuiste volgtijdelijke vergelijking zoals die in de MIR 2016 wordt toegepast. Vandaar dat een aantal additionele correcties toegepast zijn op stand gegevens die CBS heeft gepubliceerd op basis van de BAG. Met deze correcties zijn de standen van 1 januari 2012, 1 januari 2014 en 1 januari 2015 van de BAG opgehoogd of verlaagd. Hiermee wordt voorkomen dat verschillen in tijdigheid van mutaties in het Woningregister en de BAG leidt tot een onjuiste interpretatie van groei of afname. Meer informatie is opgenomen in 'Trendbreuk BAG'; www.clo.nl/trendbreuk-woningvoorraad

Geografisch verdeling

Nederland

Betrouwbaarheidscodering

Telling op basis van Woningregistratie van het CBS. Vanaf 2012 is de bron daarvan gewijzigd waardoor er een trendbreuk optreedt; www.clo.nl/trendbreuk-woningvoorraad

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2020). Ruimtelijke ontwikkelingen in het rivierbed van grote rivieren, 2000 - 2019 (indicator 2042, versie 08 , 6 oktober 2020 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.