Lokale leefomgeving

Fysieke leefomgevingskwaliteit in vijf stedelijke gebieden, 2011

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Op het gebied van de fysieke leefomgevingskwaliteit hebben de vijf stedelijke regio's met een concentratie van topsectoren elk hun eigen profiel. De Noordvleugel van de Randstad (Amsterdam, Utrecht) scoort goed op de aanwezigheid van hoogstedelijke voorzieningen. En er zijn veel woningen in de duurdere prijsklasse. Ook in de Zuidvleugel (Rotterdam, Den Haag) zijn restaurants en podiumkunsten bovengemiddeld aanwezig, hoewel minder dan in de Noordvleugel. De Zuidvleugel beschikt zowel absoluut als relatief over minder woningen in de duurdere prijsklasse. De Randstad als geheel scoort minder dan het landelijk gemiddelde op het gebied van veiligheid en groen en water in de omgeving. De regio Zuidoost-Noord-Brabant scoort daarop juist beter, terwijl deze regio minder voorzieningen heeft zoals podiumkunsten en restaurants.

Fysieke leefomgevingskwaliteit

Agglomeratiekracht is belangrijk voor de internationale concurrentiekracht. Nederlandse regio's missen die kracht. Het is de vraag of de Nederlandse regio's met hun specifieke stedelijke structuur een op 'massa en dichtheid' gestoelde competitie wel kunnen winnen. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) noemt, naast connectiviteit, dan ook niet voor niets het belang van een goede kwaliteit van de leefomgeving (Weterings et al. 2011). Er zijn echter relatief weinig data beschikbaar om de Nederlandse regio's internationaal te vergelijken op een goede quality of living. Ook bestaat er nog geen goed zicht op het relatieve belang van alle factoren.

Daarom worden hier vooralsnog binnen Nederland en zonder internationale vergelijking, een beperkte aantal belangrijke factoren ongewogen gepresenteerd. Uit verschillende bronnen blijkt dat levendigheid, voorzieningen en veiligheid van belang zijn. Hiervoor zijn beschikbare gegevens gezocht. Verder is de aanwezigheid van woningen in de hogere prijsklasse gekozen als benadering voor de aanwezigheid van excellente woonmilieus. Het PBL gaat de komende tijd nader onderzoek doen naar de relatie tussen concurrentiekracht en de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij zal nader worden onderzocht welke factoren van belang zijn voor het fysieke vestigingsklimaat, op welk schaalniveau zij van belang zijn, en welk onderling gewicht ze hebben.

Vijf stedelijke regio's hebben een eigen leefomgevingskwaliteit-profiel

De grafiek toont voor vijf stedelijke regio's met een concentratie van topsectoren, de relatieve score voor deze factoren ten opzichte van het Nederlandse gemiddelde. Elke regio heeft een eigen profiel. De kaart toont dat in het midden van het land relatief veel woningen in de hogere prijsklasse voorkomen. In absolute zin komen ook in de stedelijke regio's van de Randstad veel dure woningen voor.
De Noordvleugel van de Randstad (Coropregio's Groot-Amsterdam en Utrecht) scoort goed op een aantal plusvoorzieningen zoals de aanwezigheid van restaurants en podiumkunsten. Dit gebied scoort echter minder op de veiligheid en de fietsmogelijkheden en op de hoeveelheid groen en water in de woonomgeving.
In Amsterdam en Utrecht zijn, ten opzichte van de andere stedelijke regio's, ook relatief veel woningen in de hogere prijsklasse aanwezig en is de keuzemogelijkheid voor voortgezet en hoger onderwijs groot.
Ook in de Zuidvleugel (Coropregio's Agglomeratie 's-Gravenhage en Groot-Rijnmond) zijn restaurants, podiumkunsten en onderwijsmogelijkheden bovengemiddeld aanwezig, hoewel iets minder dan in de Noordvleugel. Woningen in de duurdere prijsklasse zijn daar relatief in mindere mate aanwezig, maar het absolute aantal is hoog. De fietsmogelijkheden en veiligheid scoren er lager dan het landelijk gemiddelde. De regio Zuidoost-Noord-Brabant (Coropregio Eindhoven) scoort het beste op het gebied van veiligheid en fietsmogelijkheden en op de aanwezigheid van groen en water in de woonomgeving. Voorzieningen als podiumkunsten en restaurants scoren echter lager, ongeveer rond het Nederlandse gemiddelde.
Wat betreft veiligheid kan worden opgemerkt dat de Coropregio's uit de Randstad ten opzichte van andere Nederlandse regio's slechter scoren dan het gemiddelde. Ten opzichte van de andere vergelijkbare Europese regio's echter scoren zij ruimschoots beter dan het Europese gemiddelde (European Commission 2010).

Beleidsdoelstellingen Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

Deze indicator verwijst naar de volgende doelen en nationale belangen:

  • Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland (concurrerend)
  • Nationaal Belang 1: Een excellente ruimtelijk-economische structuur van Nederland door een aantrekkelijk vestigingsklimaat in en goede internationaal bereikbaarheid van de stedelijke regio's met een concentratie van topsectoren

Referenties

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Fysiek vestigingsklimaat in vijf COROP-regio's

Omschrijving

De grafiek laat zien hoe de 5 economisch belangrijkste COROP gebieden scoren ten opzichte van het Nederlands gemiddelde voor een zevental indicatoren op het gebied van de fysieke leefomgeving die van belang (kunnen) zijn voor het vestigingsklimaat van bedrijven.

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

De SVIR toont slechts een globale ligging van deze regio's; daarom is hier uitgegaan van de betreffende COROP-gebieden.
De score van de vijf COROPgebieden wordt getoond ten opzichte van het Nederlands gemiddelde.

Geografisch verdeling

De gegevens die beschikbaar waren op gemeenteniveau zijn omgerekend naar COROPregio's. (Bewerking PBL)

Andere variabelen

Onderliggende gegevens:
Woningen in hoogste prijsklasse (zie ook kaart)
De kaart geeft een beeld van het aantal woningen en het aandeel woningen in de hoogste landelijke 10% WOZ waarde. Bron: CBS statistiek waarde onroerende zaken, (2010)
Groen/water
Aantal m2 groen/water per woning binnen 500m rondom de woning berekend met behulp van top10 vectorkaart. Bron: PBL (2008)
Fietsmogelijkheden
Recreatief aanbod voor fietsen, Bron PBL (2006)
Veiligheid
Misdrijven totaal - per 10.000 inwoners (een laag aantal scoort hoog op het gebied van veiligheid. Bron: ALgemeen Dagblad (AD Misdaadmeter) bewerking ABF research; (2011)
Restaurants
Aantal restaurants binnen 5 km rondom de woningBron: CBS Nabijheidstatistieken (2011)
Podiumkunsten
Aantal theaters etc binnen 20 km rondom de woning. Bron: CBS Nabijheidstatistieken (2006)
Scholen Voortgezet onderwijs
Aantal Scholen (Voortgezet onderwijs) binnen 10 km. Bron: CBS Nabijheidstatistieken (2011)

Verschijningsfrequentie

1x per 2 jaar

Achtergrondliteratuur

Weterings, Anet, Otto Raspe and Martijn van den Berghe et al. 2011) The European landscape of knowledge-intensive
foreign-owned firms and the attractiveness of Dutch regions. PBL-rapport 50021001

Europeen Commission; Urban development, territorial cohesion. Survey on perception of quality of life in 75 Europeen cities.march 2010

Opmerking

De 5 geselecteerde COROP gebieden zijn de twee grootste uit de economisch belangrijke Noordvleugel (Groot-Amsterdam en Utrecht); de twee grootste uit de economisch belangrijke Zuidvleugel (Agglomeratie 's-Gravenhage en Groot-Rijnmond) en de Regio Eindhoven.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2012). Fysieke leefomgevingskwaliteit in vijf stedelijke gebieden, 2011 (indicator 2133, versie 01 , 20 september 2012 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.