Emissies naar lucht door verkeer en vervoer, 2024

Het wegverkeer veroorzaakt het grootste gedeelte van de emissies naar lucht door de sector Verkeer en vervoer binnen Nederland. Andere grote bronnen zijn mobiele werktuigen, zoals graafmachines, en binnenvaart. 

Bijdragen van de verschillende verkeers- en vervoerscategorieën

Binnen de sector Verkeer en vervoer is het wegverkeer de belangrijkste veroorzaker van emissies van broeikasgassen en luchtverontreinigende stoffen in 2024. In de emissie van stikstofoxiden (NOX) zorgt wegverkeer voor iets minder dan de helft van de emissies (47%). Daarnaast zijn mobiele werktuigen (23%) en binnenvaartschepen (17%) belangrijke bronnen van stikstofoxidenemissies. De emissie van zwaveldioxide (SO2) wordt gedomineerd door emissies die vrijkomen bij de verbranding van kerosine in de luchtvaart. Ook de verbranding van scheepsdiesel door visserijschepen is een belangrijke bron van zwaveldioxide. Bij alle andere stoffen is het wegverkeer verantwoordelijk voor minstens de helft van de emissies door de sector Verkeer en vervoer. De emissies zijn vastgesteld volgens de Europese NEC-richtlijn. Dit betekent dat de emissies voor wegverkeer en visserij zijn berekend op basis van de hoeveelheid verkochte brandstof en dat alle emissies van de zeescheepvaart niet zijn inbegrepen. 

Bijdrage verkeer en vervoer aan totale emissie koolstofdioxide in Nederland

De sector Verkeer en vervoer is in 2024 verantwoordelijk voor 24% van de totale koolstofdioxide (CO2) emissies in Nederland. Dit is berekend volgens de IPPC-richtlijnen, wat betekent dat de emissies van de zeescheepvaart niet zijn meegenomen in de emissie van de sector Verkeer en vervoer.  

Bijdrage verkeer en vervoer aan totale emissies luchtverontreinigende stoffen 

De sector Verkeer en vervoer (inclusief mobiele werktuigen) levert in 2024 een aanzienlijk bijdrage aan de totale emissies van luchtverontreinigende stoffen in Nederland. Voor koolmonoxide (CO) is de sector verantwoordelijk voor 60% van de totale emissie in Nederland. Voor stikstofoxiden (NOX) is dat 69%. Voor vluchtige organische stoffen, exclusief methaan (NMVOS) en fijnstof (PM10) is het aandeel van de sector Verkeer en vervoer respectievelijk 19% en 23%. Bij de emissies van andere stoffen is de bijdrage van de sector Verkeer en vervoer  kleiner. De  bijdrage aan de totale SO2-emissie is circa 4%. Het aandeel van verkeer en vervoer in de totale emissie ammoniak (NH3) bedraagt circa 3%. Dit komt voor het grootste deel uit het gebruik van driewegkatalysatoren in benzine personenauto’s. 

Bijdrage zeescheepvaart niet meegerekend

In de bovenstaande percentages zijn de emissies door de zeescheepvaart niet meegenomen in de emissies van de sector Verkeer en vervoer. Dat is in overeenstemming met de IPCC- en NEC-richtlijnen. Deze kanttekening is van belang omdat de zeescheepvaart een substantiële bron is bij emissies fijnstof en zwaveldioxide. Voor meer informatie over de emissies door de zeescheepvaart:

Oorzaken van emissies

Voor informatie over de oorzaken van de besproken emissies naar lucht, zie:

Bronnen

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Emissies naar lucht door verkeer en vervoer

Omschrijving

Emissies naar lucht door het verkeer en vervoer van broeikasgassen (kooldioxide, distikstofoxiden, methaan) en grootschalige luchtverontreinigende stoffen (zwaveldioxide, stikstofoxiden, ammoniak, vluchtige organische stoffen (excl. methaan), fijnstof, koolmonoxide)

Verantwoordelijk instituut

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) op basis van data van Emissieregistratie.

Berekeningswijze

Emissieberekening op basis van activiteitsgegevens (voertuigkilometers, brandstofverbruik) en emissiefactoren. Zie verder Witt et al., 2026, Methodenrapport taakgroep verkeer en vervoer. Project Emissieregistratie
(achter: Lucht / Verkeer en Vervoer / Methoderapporten Taakgroep Verkeer en Vervoer).

Basistabel

Sectortabellen van de Emissieregistratie over 2024 (2026).

Geografische verdeling

Nederland

Andere variabelen

Belasting oppervlaktewater, bodem-emissies, emissies oppervlaktewater, lucht-emissies, lucht-emissies volgens IPCC
In totaal circa 300 stoffen, circa 1600 emissie-oorzaken en circa 1000 (individuele) puntbronnen

Verschijningsfrequentie

In januari/februari definitieve cijfers t-2

Achtergrondliteratuur

Methoden: op de website van Emissieregistratie achter Methoderapport verkeer en vervoer
Begrippen: op de website van Emissieregistratie achter Begrippenlijst

Opmerking

Bij het vaststellen van de emissies volgens de NEC- en IPCC-richtlijn worden alle emissies van de zeevaart buiten beschouwing gelaten. De emissies door het wegverkeer en de visserij in de tabel voor luchtverontreinigende stoffen zijn gebaseerd op de afzet van motorbrandstoffen (“fuel-sold”). Bij het vaststellen van de NEC-emissieplafonds van 2010 is voor het wegverkeer destijds gebruik gemaakt van de in de NEC-richtlijn genoemde alternatieve berekening op basis van voertuigkilometers (de hoeveelheid verbruikte brandstof of “fuel-used”). De op deze wijze berekende emissies staan in de Sectortabellen van de Emissieregistratie over 2024 (2026). De emissies door landbouwvoertuigen, de visserij en mobiele werktuigen worden gepresenteerd onder Verkeer.

Archief van deze indicator

Actuele versie
versie‎
38
Bekijk meer Bekijk minder

Referentie van deze webpagina

CLO (2026). Emissies naar lucht door verkeer en vervoer, 2024 (indicator 0129, versie 38, ), www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.