Broeikasgasintensiteit van bedrijven, 1995–2025
Nederlandse bedrijven stoten steeds minder broeikasgassen uit per euro toegevoegde waarde. Tussen 1995 en 2025 daalde de broeikasgasintensiteit van de Nederlandse economie met 58 procent.
Sterke daling van de broeikasgasintensiteit
De broeikasgasintensiteit laat zien hoeveel broeikasgassen bedrijven uitstoten in verhouding tot de economische waarde die zij creëren. Vooral in de overige dienstverlening, industrie en delfstoffenwinning is deze intensiteit sinds 1995 sterk gedaald, met meer dan 47 procent. Dit komt onder andere doordat bedrijven energiezuiniger zijn gaan produceren, schonere energiebronnen gebruiken en hun productieprocessen hebben verbeterd.
Een opvallend voorbeeld is de chemische industrie. Daar is de uitstoot van lachgas (N₂O), een krachtig broeikasgas, bij de productie van salpeterzuur sterk teruggedrongen. Ook in de landbouw is de uitstoot per euro toegevoegde waarde afgenomen, onder andere door energiebesparing en maatregelen om emissies uit bemesting te verminderen.
Grote verschillen in broeikasgasintensiteit tussen bedrijfstakken
Hoewel de broeikasgasintensiteit in veel bedrijfstakken is afgenomen, zijn de verschillen tussen sectoren groot. In 2025 had de aardolie-industrie de hoogste uitstoot per euro toegevoegde waarde, gevolgd door het vervoer over water en de energiesector. Deze bedrijfstakken gebruiken relatief veel fossiele brandstoffen. Bij raffinaderijen is bijvoorbeeld veel energie nodig om ruwe aardolie te verwerken, terwijl schepen grote hoeveelheden brandstof verbruiken voor het vervoer van goederen. Ook bij afvalverbranding komt veel CO₂ vrij, terwijl de toegevoegde waarde relatief beperkt is.
Bij vervoer over land ligt de broeikasgasintensiteit aanzienlijk lager dan bij vervoer over water of door de lucht. Dit betekent dat er per euro toegevoegde waarde minder emissie wordt uitgestoten, maar niet noodzakelijk dat vervoer over land per vervoerde persoon of ton goederen schoner is.
Bronnen
- CBS (2026a). StatLine: Emissies naar lucht door de Nederlandse economie; nationale rekeningen. CBS, Den Haag/Heerlen.
- CBS (2026b). Milieurekeningen. Korte onderzoekbeschrijving. CBS, Den Haag/Heerlen
Relevante informatie
- Zie de thema’s Macro-economie, Natuur en milieu en Milieurekeningen op de CBS-website.
Technische toelichting
- Naam van het gegeven
Milieurekeningen: Broeikasgasintensiteit bedrijven
- Omschrijving
Index (1995=100), berekend volgens het berekeningsconcept van Nationale Rekeningen, over de hoeveelheid geëmitteerde kooldioxide per euro gecreëerde toegevoegde waarde.
- Verantwoordelijk instituut
Centraal Bureau voor de Statistiek
- Berekeningswijze
De milieurekeningen worden opgesteld volgens de concepten en definities van de nationale rekeningen. Voor de fysieke materiaalstromen betekent dit dat alle stromen worden beschreven die direct zijn gerelateerd aan de Nederlandse economie. De materiaalstromen worden geregistreerd voor de afzonderlijke economische activiteiten op de plek waar deze daadwerkelijk plaatsvinden (het zogenaamde ‘ingezetenenprincipe’). Bijvoorbeeld worden de luchtverontreinigende emissies naar Nederlandse transporteurs voor Nederland meegenomen en de emissies voor buitenlandse voertuigen binnen het Nederlandse grondgebied niet worden meegenomen. Dit in tegenstelling tot de overige gegevens in het Milieu- en Natuurcompendium, waar wordt uitgegaan van het ‘grondgebiedprincipe’.
Meer informatie over de berekeningswijze geeft de korte onderzoekbeschrijving Milieurekeningen (CBS, 2026b).- Basistabel
StatLine: Emissies naar lucht door de Nederlandse economie; nationale rekeningen (CBS, 2026a)
- Geografische verdeling
Nederland
- Andere variabelen
Activiteiten ingedeeld volgens de Standaard Bedrijfsindeling 2008 van het CBS.
- Verschijningsfrequentie
Jaarlijks
- Achtergrondliteratuur
Korte onderzoekbeschrijving Milieurekeningen (CBS, 2026b).
- Opmerking
De broeikasgasintensiteit van een bedrijfstak is gedefinieerd als de broeikasgas uitstoot per eenheid toegevoegde waarde. In de figuur is de ontwikkeling van de broeikasgasintensiteit weergegeven als indexcijfers, waarbij 1995 gelijk is aan 100. In de bijbehorende tabel worden ook de twintig bedrijfstakken met de hoogste broeikasgasintensiteit in 2025 gepresenteerd.
- Betrouwbaarheidscodering
- Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.
Archief van deze indicator
Bekijk meer Bekijk minder
Referentie van deze webpagina
CLO (2026). Broeikasgasintensiteit van bedrijven, 1995–2025 (indicator 0542, versie 18, ), www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.