Emissies naar lucht door huishoudens, 1990-2024
In 2024 daalde de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) door huishoudens 2% ten opzichte van 2023. In 2022 en 2023 waren de emissies al sterk gedaald door de hoge gasprijzen en de milde winters, waardoor huishoudens minder gas gebruikten voor de verwarming van woningen.
Afname emissie koolstofdioxide en stikstofoxiden
De figuur in het tabblad broeikasgassen toont een afname van de emissie koolstofdioxide (CO2) voor de periode 1990 -2024. De figuur in het tabblad luchtverontreinigende stoffen laat een afname voor stikstofoxiden (NOx) zien. De emissies van koolstofdioxide en stikstofoxiden door huishoudens worden voor het belangrijkste deel bepaald door de inzet van brandstoffen voor ruimteverwarming, voornamelijk aardgas. De inzet van brandstoffen voor ruimteverwarming is afhankelijk van de gemiddelde buitentemperatuur in het stookseizoen. In jaren met een zachte winter, zoals 2014 en 2023, is er minder brandstof nodig en zijn de emissies lager. Naast de invloed van de buitentemperatuur zorgt de overstap op nieuwere, efficiëntere verwarmingsketels en de overstap naar warmtepompen door de jaren heen voor lagere emissies van zowel koolstofdioxide als stikstofoxiden.
Beperkte omvang emissie distikstofoxide en methaan
De omvang van de distikstofoxide (N2O) en methaan (CH4) uitstoot door huishoudens is relatief beperkt. In 2024 was 1% van de totale emissie distikstofoxide en 2% van de totale methaanuitstoot in Nederland afkomstig van huishoudens. De emissie van distikstofoxide en methaan wordt voornamelijk veroorzaakt door het gebruik van vuurhaarden en drijfgassen. In de figuur in het tabblad broeikasgassen zijn de emissies tussen 1990-2024 te zien. Voor de klimaatdoelstellingen is 1990 het ijkpunt ten opzichte waarvan Nederland zijn doelstellingen moet bereiken.
Ontwikkeling luchtverontreinigende stoffen vanaf 2005
De figuur in het tabblad luchtverontreinigende stoffen toont de ontwikkeling voor de verzurende en overige emissies door huishoudens tussen 2005 en 2024. Voor de National Emission reduction Commitments Directive is 2005 het ijkpunt.
Oorzaken van de emissies
Veel stoffen komen vrij bij de verbranding van brandstoffen (vooral aardgas) en hout. Maar ook bij andere activiteiten door huishoudens (inclusief huisdieren), zoals schoonmaken, komen stoffen vrij. De emissies van stikstofoxiden, koolstofdioxide en methaan hangen samen met het stoken van aardgas voor ruimteverwarming, eten koken en het verwarmen van water. De emissie van fijnstof wordt in aanzienlijke mate bepaald door het gebruik van houtkachels en open haarden. Niet-methaan vluchtige organische stoffen (NMVOS) komen vooral vrij bij het gebruik van verf, oplosmiddelen en cosmetica. De sterke stijging in 2020 van de Niet-methaan vluchtige organische stoffen uitstoot komt door het toegenomen gebruik van handgel tijdens de Covid-19 pandemie. De emissie van ammoniak (NH3) wordt veroorzaakt door transpiratie en ademen, mest van huisdieren, het gebruik van schoonmaakmiddelen en het roken van sigaretten. Het aandeel van de huishoudens (consumenten) in de totale emissies van de verschillende stoffen wordt elders op deze website gepresenteerd.
- Emissies broeikasgassen, 1990-2024
- Grootschalige luchtverontreiniging: Uitstoot van NEC-stoffen 1990-2024
Bijdrage houtstook aan emissies
Het verbranden van hout, in woningen als warmtebron en sfeermaker, buitenshuis en in vreugdevuren, levert een belangrijke bijdrage aan de nationale emissie van fijnstof (PM10). Bij het verbranden van hout komen ook stikstofoxiden vrij. In 2024 was 15% van de PM10,25% van de fijnere fractie van fijnstof (PM2.5) en 1% van de stikstofoxiden afkomstig van houtstook.
De koolstofdioxide die vrijkomt bij het verbranden van hout telt niet mee voor het nationale totaal. In het klimaatverdrag van Parijs is afgesproken dat koolstofdioxide uit het verbranden van hout en andere biomassa niet meetelt voor het nationale totaal omdat het kort-cyclische CO2 is. Kort-cyclische CO2 is tijdens de groei van planten opgenomen uit de lucht en komt bij de verbranding weer vrij. De methode voor de berekening van de emissies uit houtstook staan beschreven in een rapport van TNO (Visschedijk, Dröge, 2020).
Meer informatie over bijdrage van houtstook staat elders op deze website.
Bronnen
- Emissieregistratie (2026). Jaarcijfers 2024.
- CBS (2024). Gasverbruik Nederland opnieuw lager.
- CBS (2026a). StatLine: Emissies van broeikasgassen berekend volgens IPCC-voorschriften. CBS, Den Haag/Heerlen.
- CBS (2026b). StatLine: Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen. CBS, Den Haag/Heerlen.
- Visschedijk, A. & Dröge, R. (2020). Aanpassing TNO houtkachelmodel aan de WoON 2018 houtverbranding enquêteresultaten en prognoses van emissies van huishoudelijke houtkachels tot 2030. TNO, Den Haag.
Relevante informatie
- Recente emissiecijfers en beschrijvingen van gehanteerde berekeningswijzen (meta-informatie) kunnen in detail bekeken worden op de website van de Emissieregistratie.
Technische toelichting
- Naam van het gegeven
Emissies naar lucht door de huishoudens
- Omschrijving
Emissies van broeikasgassen (koolstofdioxide (CO2), methaan (CH4), distikstofoxide (N2O) en NEC-emissies van luchtverontreinigende stoffen (zwaveldioxide (SO2), stikstofoxiden (NOx), fijnstof (PM10), vluchtige organische stoffen, exclusief methaan (NMVOS) door de huishoudens.
- Verantwoordelijk instituut
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) op basis van data van Emissieregistratie
- Berekeningswijze
De emissiegegevens voor de luchtverontreinigende stoffen zijn gepresenteerd volgens de sectorindeling van de NEC-richtlijn.
De emissiecijfers voor de broeikasgassen zijn berekend volgens de IPCC-methode.
Voor een uitgebreide beschrijving van de berekeningsmethoden wordt verwezen naar de methodebeschrijvingen op de website van de Emissieregistratie.- Basistabel
Alle data opvraagbaar op Emissieregistratie. Selecteer:
- Stof: koolstofdioxide, methaan, distikstofoxide, zwaveldioxide, stikstofoxiden, NMVOS en fijnstof (PM10).
- Compartiment: lucht volgens IPCC inc. LULUCF (voor broeikasgassen) en lucht (voor overige emissies)
- Locatie: Nederland
- Bron: Consumenten
Verder:
StatLine: Emissies van broeikasgassen berekend volgens IPCC-voorschriften (CBS, 2026a)
StatLine: Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen (CBS, 2026b)- Geografische verdeling
Nederland, provincie, postcode, 5*5 km2 (kaart)
- Verschijningsfrequentie
Jaarlijks in april
- Achtergrondliteratuur
Methoden: op de website van Emissieregistratie achter Documentatie
Begrippen: op de website van Emissieregistratie achter Begrippenlijst- Opmerking
De emissiegegevens voor de luchtverontreinigende stoffen zijn gepresenteerd volgens de sectorindeling volgens de NEC-richtlijn. Voor de stationaire bronnen komt een deel van de emissiegegevens uit de individuele milieujaarverslagen van bedrijven. Het overige deel wordt bijgeschat op basis van statistische gegevens uit onder andere de energiestatistieken, productiestatistieken van het CBS. Zie voor de NEC-indeling de tabeltoelichting van: Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen.
De emissiecijfers voor de broeikasgassen zijn berekend volgens de IPCC-methode. Zie CO2-emissies verklaard, voor een toelichting op de IPCC-emissies.
- Betrouwbaarheidscodering
Zie Kwaliteit van de emissiecijfers | Emissieregistratie
Archief van deze indicator
Bekijk meer Bekijk minder
Referentie van deze webpagina
CLO (2026). Emissies naar lucht door huishoudens, 1990-2024 (indicator 0138, versie 38, ), www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.
