Compendium voor de Leefomgeving
557 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Afval

Verkoop, gebruik en afgedankte elektronische en elektrische apparatuur, 1995-2016

In 2016 is in totaal ongeveer 371 miljoen kg aan elektronische en elektrische apparaten, inclusief zonnepanelen, (EEA) op de markt gebracht. Dit komt overeen met gemiddeld 21,9 kg per inwoner. In hetzelfde jaar kwam per inwoner 23,9 kg vrij als afval (AEEA) (400 miljoen kg). Van dit afval is bijna 39 procent ingezameld en gerecycled (NWR, 2018).

Het aantal op de markt gebrachte apparaten neemt nog steeds toe

Het aantal op de markt gebrachte elektrische en elektronische apparatuur (EEA) neemt nog steeds toe. In 2014 werd voor 314 miljoen kg apparaten verkocht, in 2016 was dit 371 miljoen kg. De grootste stijging komt door zonnepanelen. Die stegen van 10,6 naar 33,8 miljoen kg in die periode (NWR, 2018).

Grote toename in hoeveelheid afval

In 2016 bedroeg de hoeveelheid elektrisch en elektronisch afval (AEEA), inclusief de export van gebruikte apparaten dat in Nederland is vrijgekomen 23,9 kg per inwoner (oftewel 400 miljoen kg). In 1995 bedroeg dit nog 10,4 kg per inwoner (ofwel 160 miljoen kg) (NWR, 2018).

Verwerking van het afval

Een belangrijk deel van het elektrisch en elektronisch afval werd in 2016 verwerkt en geregistreerd in het Nationaal (W)EEE Register. In totaal gaat het om 155 miljoen kg, dit komt overeen met 45 procent van het gewicht van de op de markt gebrachte apparatuur (inclusief zonnepanelen). Exclusief zonnepanelen is dit 48 procent. In 2019 moet er 65 procent van de op de markt gezette apparatuur (van de voorgaande drie jaren) ingezameld worden.
In het H2020 ProSUM project werd geschat dat er parallel hieraan complementaire stroom van ongeveer 59 miljoen kg met andere afvalstromen gemengd ingezameld en verwerkt is in Nederland. Dit zijn met name menging met metaalstromen. Daarnaast worden er ook onderdelen tijdens recyclage proces waardevolle onderdelen van het elektronica afval selectief verwijderd voor het officieel ingezameld is. Het ProSUM project schat dat dit ongeveer jaarlijks 3 miljoen kg aan koperen compressoren van koel- en vriesapparatuur in Nederland bedraagt. Daarnaast wordt er ook tweedehands elektronica uitgevoerd voor hergebruik. Dit export voor hergebruik is in Nederland ongeveer 44 miljoen kg op jaarbasis.
Ook wordt er ongeveer 39 miljoen kg aan e-waste in de afvalbak gedeponeerd. Dit heeft een ruwe materiaalwaarde van onder andere goud van ongeveer 57 miljoen euro (CBS, PBL en RIVM, 2018).

Relevantie

  • Hoewel AEEA slechts een klein deel van het Nederlandse afval betreft, is een correcte inzameling en verwerking essentieel om schade aan het milieu te minimaliseren en de herbruikbare schaarse grondstoffen te herwinnen (UNEP 2009).
  • AEEA kan buiten de officiële inzamelaars worden ingezameld en verwerkt. Voor het EEA-afval dat geld oplevert, wanneer het bijvoorbeeld veel metaal bevat, is de verwachting dat het afval verwerkt wordt, waardoor de onderdelen die geld opleveren zijn hergebruikt zullen worden. Het elektronische afval dat echter via malafide handelaren gaat, geeft echter wel reden tot bezorgdheid. Dit afval kan immers in potentie illegaal zijn weg naar Derde Wereldlanden vinden om daar goedkoper en milieuvervuilender verwerkt, verbrand of gestort te worden (United Nations University, 2017).
  • Een deel van de voornamelijk kleinere apparaten worden, incorrect, met het normale huisvuil afgedankt. Uit sorteeranalyses blijkt dat dit voor 2007 om ongeveer 1 à 2% van het huishoudelijk restafval betreft (Rijkswaterstaat 2016 en CBS 2016). Dit is 39 miljoen kilogram EEA.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Afgedankte elektronische en elektrische apparatuur

Omschrijving

Inzameling en vrijkomen van afgedankte elektronische en elektrische apparatuur

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek / United Nations University.

Berekeningswijze

De totale hoeveelheid afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) dat in Nederland ontstaat, wordt modelmatig bepaald door verkopen in het verleden, de gemiddelde levensduur en het gemiddelde gewicht per type apparaat. De verkopen worden bepaald uit de PRODCOM-statistiek en de internationale handelsstatistiek. Deze gegevens werden vergeleken met verkoopdata verkregen via brancheverenigingen, bezitsmetingen bij huishoudens en de registreerde afdankingen van AEEA. Hierdoor kon met hoge precisie het bezit bij Nederland, afdankingen en verkopen worden bepaald. De gemiddelde levensduur is uit verschillende publicaties verkregen en kon ook uit het model worden gehaald. Het gemiddelde gewicht per EEA werd vergeleken met waarden gevonden in literatuur en werd ook aangepast per productiejaar.

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Betrouwbaarheidscodering

C

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2018). Verkoop, gebruik en afgedankte elektronische en elektrische apparatuur, 1995-2016 (indicator 0561, versie 03 , 13 maart 2018 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.