Milieudruk lucht in relatie tot economische groei, 1990 - 2024

In Nederland is de milieudruk door de uitstoot van stoffen naar de lucht de laatste decennia steeds verder afgenomen, terwijl de economie groeide.

Milieudruk lucht neemt af, terwijl de economie groeit

De milieubelasting van de lucht in Nederland is in de periode van 1990 tot 2024 afgenomen. In deze periode hebben de volgende ontwikkelingen op het gebied van de uitstoot naar lucht plaatsgevonden:

  • Broeikasgasemissies totaal (koolstofdioxide, methaan, distikstofoxide of lachgas en de fluorhoudende gassen) zijn met 36,3% afgenomen;
  • De emissies van koolstofdioxide (CO2) zijn gedaald met 28,9%;
  • De emissies van de overige broeikasgassen zijn afgenomen met 56,9%. 

De afname van de totale uitstoot van broeikasgassen tussen 1990 en 2024 (-36,3%) heeft tot en met 2016 voornamelijk plaatsgevonden bij de overige broeikasgassen: methaan (CH4),  distikstofoxide of lachgas (N2O) en de fluorhoudende gassen (F-gassen). Na 2016 daalt ook de CO2 emissie, vooral bij de elektriciteitssector. De lichte stijging van de CO2 emissies in 2021 is het gevolg van een koude winter, waarin huishoudens meer aardgas hebben verstookt. Daarna dalen de CO2 emissies weer verder, voornamelijk als gevolg van de hoge aardgasprijzen in 2022 en begin 2023 en de toename van het gebruik van hernieuwbare energie. In 2024 zijn er in Nederland 1,2 procent minder broeikasgassen uitgestoten dan in 2023. Meer informatie over de trend van de broeikasgassen is te vinden in de CLO indicator Emissies broeikasgassen.

Verder zien we de volgende ontwikkelingen:

  • De emissie van stikstof (N) is met 65% gedaald. Het betreft hier stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3);
  • De emissie van fijnstof (PM2,5) is afgenomen met 73%.

Het bruto binnenlands product (bbp) wordt gezien als indicator voor de economische groei. In de grafiek is te zien dat het bbp tussen 1990-2024 is toegenomen met 97%. Dit wijst erop dat economische groei en milieudruk in deze periode grotendeels zijn ontkoppeld. De sterkste ontkoppeling is zichtbaar bij overige broeikasgassen, stikstof en fijnstof.

Bronnen

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Milieudruk lucht in relatie tot economische groei

Omschrijving

Ontkoppeling van economische groei en milieudruk lucht in een samengestelde indicator: emissies van broeikasgassen totaal, CO2, overige broeikasgassen, stikstof (N) en fijnstof (PM2.5)

Verantwoordelijk instituut

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) op basis van data van Emissieregistratie.

Berekeningswijze

Data afkomstig uit de Emissieregistratie en van het CBS (Statline).

  • De achterliggende data van de broeikasgassen zijn allen weergegeven in CO2-equivalenten
  • De achterliggende emissie van Stikstof (N) is op basis van het aandeel N in het molgewicht van respectievelijk NO2 en NH3 als volgt berekend: 
    Emissie van Stikstof (N) =  0,3*emissies van NOx + 0,82*emissie van NH3
Basistabel

Zie Referenties.

Geografische verdeling

-

Andere variabelen

-

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Betrouwbaarheidscodering

Zie Kwaliteit van de emissiecijfers

Referentie van deze webpagina

CLO (2026). Milieudruk lucht in relatie tot economische groei, 1990 - 2024 (indicator 0162, versie 13, ), www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.