Compendium voor de Leefomgeving
465 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Ruimtegebruik

Veranderingen bodemgebruik, 1996 - 2015

Tussen 1996 en 2015 is de totale oppervlakte verkeersterrein, bebouwd terrein en semi-bebouwd terrein (rode ruimte) in Nederland toegenomen en de totale oppervlakte recreatie-, agrarisch-, natuurlijk terrein en bos (groene ruimte) afgenomen. De afname van de groene ruimte komt met name door de afname van agrarisch terrein.

Bodemgebruik in Nederland, 1979 - 2015
    1996 2000 2003 2006 2008 2010 2012 2015
    km2              
                   
Totaal 41 526 41 528 41 527 41 543 41 543 41 543 41 543 41 543
                   
Verkeersterrein 1 125 1 130 1 143 1 160 1 171 1 176 1 161 1 156
w.o. spoorterrein 91 88 84 85 86 86 89 89
  wegverkeersterrein 1 008 1 016 1 036 1 050 1 061 1 066 1 049 1 044
                   
Bebouwd terrein 3 048 3 183 3 289 3 379 3 449 3 502 3 560 3 615
w.v. woonterrein 2 138 2 211 2 239 2 278 2 301 2 314 2 336 2 358
  bedrijventerrein 600 659 711 755 786 814 841 863
                   
Semi-bebouwd terrein 378 486 506 528 514 512 510 493
w.o. bouwterrein 217 327 349 376 368 369 370 349
                   
Recreatieterrein 862 889 937 963 977 988 1026 1054
                   
Agrarisch terrein 23 604 23 260 23 041 22 858 22 758 22 644 22 522 22 363
w.o. terrein voor glastuinbouw 139 150 157 162 168 166 159 155
                   
Bos en open natuurlijk terrein 4 784 4 835 4 841 4 840 4 850 4 865 4 901 4 990
w.v. bos 3 441 3 501 3 464 3 447 3 448 3 454 3 440 3 413
  open droog natuurlijk terrein 836 833 836 850 855 878 900 951
  open nat natuurlijk terrein 507 501 541 543 547 534 560 626
                   
Binnenwater 3 553 3 574 3 598 3 626 3 635 3 661 3 680 3 719
w.o. afgesloten zeearm 1 835 1 833 1 832 1 832 1 832 1 831 1 831 1 831
                   
Buitenwater 4 173 4 170 4 174 4 188 4 189 4 195 4 183 4 153
w.o. Waddenzee 2 591 2 594 2 573 2 572 2 572 2 562 2 562 2 549
  Oosterschelde 346 346 346 346 346 346 346 346
  Westerschelde 298 298 299 299 299 299 299 298
                   
Bron: CBS.

Veranderingen in rode en groene ruimten 1996 en 2015

Sinds 1996 is de rode ruimte met ruim 700 km2 toegenomen. De grootste groei van rode ruimte heeft plaats gevonden in gemeenten met wijken die in de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra uit 1991 zijn aangewezen als woningbouwlocaties, de zogenaamde Vinexwijken. Ook hebben groeiende bedrijventerreinen gezorgd voor een toename van rode ruimte. De grootste uitbreidingen van bedrijventerreinen vonden plaats in gemeenten met grote havens, zoals Rotterdam, Amsterdam en Moerdijk. Maar ook in het binnenland wordt het areaal bedrijventerreinen gestaag uitgebreid. Vooral nieuwe distributiecentra blijken veel ruimte te consumeren.
De groene ruimte is tussen 1996 en 2015 met 840 km2 afgenomen. De meeste wijzigingen in het bodemgebruik zijn ten koste gegaan van agrarisch terrein. Elk jaar wordt gemiddeld zo'n 50 a 60 km2 landbouwgronden opgeofferd voor andere vormen van bodemgebruik. Recreatieterreinen, bossen en natuurgebieden zijn qua oppervlakte daarentegen toegenomen.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Veranderingen bodemgebruik, 1996-2015

Omschrijving

Totale oppervlakte van Nederland naar: verkeersterrein, bebouwd terrein, semi-bebouwd terrein, recreatieterrein, agrarisch terrein, bos en open natuurlijk terrein, binnenwater en buitenwater (in km2, tijdreeks).

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Maarten Reiling

Berekeningswijze

De korte onderzoeksbeschrijving Bodemgebruik (CBS, 2005) geeft informatie over de berekeningsmethode. Met ingang van het onderzoeksjaar 2000 wordt bij de inventarisatie van het bodemgebruik een nieuwe methodiek gevolgd. Vanaf dat jaar wordt gebruik gemaakt van de basisgeometrie van het digitale topografische basisbestand van de Topografische Dienst Nederland (TOP10Vector) (CBS, 2003).

Basistabel

StatLine: Bodemgebruik; uitgebreide gebruiksvorm (CBS, 2018).

Geografisch verdeling

Nederland, provincies.

Andere variabelen

Voor de meeste hoofdterreintypen zijn er meer onderverdelingen beschikbaar dan in de tabel wordt weergegeven.

Verschijningsfrequentie

Eens in de twee à drie jaar

Achtergrondliteratuur

Bodemgebruik in Nederland geharmoniseerd met TOP10Vector (CBS, 2003).Korte onderzoeksbeschrijving Bodemgebruik (CBS, 2005).

Betrouwbaarheidscodering

B (schatting gebaseerd op een groot aantal zeer accurate metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is).

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2020). Veranderingen bodemgebruik, 1996 - 2015 (indicator 0060, versie 11 , 7 januari 2020 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.