Klimaatverandering

Vervroeging vliegperiode vlinders, 1992-2010

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Bij de vroeg in het jaar vliegende dagvlinders is in 19 jaar een vervroeging van de vliegperiode van circa acht dagen opgetreden.

Aanvang vliegperiode vervroegd

In 19 jaar tijd is de vliegperiode van de vroege dagvlinders met circa acht dagen vervroegd. Vroege dagvlinders zijn vroeg in het jaar vliegende vlinders. Het begin van de vliegperiode wordt bij dagvlinders in sterke mate door de temperatuur bepaald. Dat de vroege soorten eerder in het jaar verschijnen, is waarschijnlijk het gevolg van het warmer worden van het voorjaar.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Vervroeging vliegperiode vlinders

Omschrijving

Ontwikkeling van begindatum van vliegperiode van vlinders

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De gegevens zijn afkomstig van het NEM-meetnet vlinders. Van iedere vlindersoort is voor elk jaar in de periode 1992-2009 bepaald op welke dag van het jaar de eerste 10% (eerste deciel) van de vlinders is waargenomen. Deze jaarlijkse dagnummers (1 januari = dag 1 etc.) vormen over een aantal jaren een reeks. De graadmeter is gebaseerd op 20 vroege dagvlindersoorten. Vroege soorten zijn de soorten met een gemiddelde eerste decielwaarde kleiner dan dagnummer 150 in de periode 1992-2000. Incidentele soorten zoals klaverblauwtje zijn niet in deze groep opgenomen.
Dagvlinders worden vanaf 1 april geteld.
De 20 vroege dagvlindersoorten zijn:
aardbeivlinder, argusvlinder, bont dikkopje, bont zandoogje, boomblauwtje, bruin blauwtje, bruin dikkopje, bruine vuurvlinder, groentje, groot koolwitje, hooibeestje, icarusblauwtje, klein geaderd witje, klein koolwitje, kleine parelmoervlinder, kleine vuurvlinder, koninginnepage, landkaartje, oranjetipje en zilveren maan.
De stippen in het figuur zijn de meetwaarden. Door deze meetwaarden is met behulp van het programma TrendSpotter (Visser, 2004) een flexibele trend berekend (de doorgetrokken lijn). Het gekleurde vlak geeft het 95% betrouwbaarheidsinterval van de trendlijn aan.

Basistabel

De dagwaarden van de afzonderlijke soorten staan onder download figuurdata.

Geografisch verdeling

Nederlands

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Van Strien A.J., W.F. Plantenga, L. Soldaat, C.A.M. Van Swaay & M.F. WallisDeVries. (2008). Bias in phenology assessments based on first appearance data of butterflies. Oecologia vol 156 (1), 227-235.
Visser, H. (2004). Estimation and detection of flexible trends. Atm. Environment 38, 4135-4145.

Betrouwbaarheidscodering

C: Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2012). Vervroeging vliegperiode vlinders, 1992-2010 (indicator 1406, versie 05 , 6 maart 2012 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.