Compendium voor de Leefomgeving
546 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Monitor Infrastructuur en Ruimte

Wegverkeer: volumeontwikkeling en milieudruk, 1990-2007*

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Dankzij maatregelen zijn de emissies van fijn stof en stikstofoxiden gedaald bij een toegenomen aantal kilometers dat voertuigen afleggen. De emissie van kooldioxide neemt evenredig toe met het aantal verreden voertuigkilometers.

Ontwikkeling emissie kooldioxide

Tussen 1990 en 2007 heeft de groei van de emissie van kooldioxide (CO2) door het wegverkeer vrijwel gelijke tred gehouden met de groei van het aantal voertuigkilometers. Dit betekent dat wegvoertuigen gemiddeld in deze periode niet zuiniger zijn geworden.

Ontwikkeling emissie stikstofoxiden en fijn stof

De emissies van stikstofoxiden (NOx) en fijn stof door het wegverkeer zijn sinds 1990 jaarlijks gedaald, ondanks dat het aantal voertuigkilometers tussen 1990 en 2007 met eenderde is toegenomen. Dit komt voor NOx vooral op het conto van de driewegkatalysator, die sinds eind jaren tachtig als gevolg van emissienormstelling zijn intrede deed bij personenauto's en bestelauto's. De emissies van fijn stof (PM10) zijn vooral verminderd door motortechnische optimalisaties. Deeltjesfilters worden steeds meer toegepast. Eind 2006 kon circa 90% van de nieuwe dieselmodellen met roetfilter worden geleverd. Daarnaast zijn in bestaande voertuigen roetfilters ingebouwd ("retrofit"). Eind 2007 waren ongeveer 65 duizend personen- en bestelauto's en 18 duizend zware bedrijfsvoertuigen met een retrofit-filter uitgerust.

Ontwikkeling geluidhinder

Aan de afname van geluidhinder door wegverkeer tussen 1990-1997 is sinds enkele jaren een einde gekomen. De afname in het begin van de jaren negentig was een gevolg van geluidseisen aan nieuwe wegvoertuigen, het plaatsen van geluidsschermen en het toepassen van stiller asfalt (ZOAB). De toename sinds 1997 is een gevolg van het intensiever worden van het wegverkeer. Door problemen met de verwerking van gegevens over geluidhinder tot statistieken, kunnen nog geen actuelere cijfers worden gepresenteerd

Oorzaken van emissies

Beleidsdoelstellingen

De algemene doelstelling van het beleid is om voor de gehele economie een afname van de emissies te realiseren naast een groeiend bruto binnenlands product (BBP). Voor het verkeer (wegverkeer plus overig verkeer) zijn in het vierde Nationaal Milieubeleidsplan de volgende taakstellingen geformuleerd (VROM, 2001):

  • De emissie van stikstofoxiden moet in 2010 zijn teruggebracht tot 150 kton (het voorlopige emissiecijfer in 2007 is nog 187 miljoen kg).
  • Er zijn drie doelstellingen voor geluidhinder voor alle bronnen tezamen (industrie, weg-, rail- en vliegverkeer) vastgesteld, die tezamen een goede akoestische kwaliteit in 2030 moeten bewerkstelligen. Eén van deze doelstellingen houdt in dat in 2010 de grenswaarde van 70 dB(A) bij woningen niet meer overschreden mag worden.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Wegverkeer: volumeontwikkeling en milieudruk

Omschrijving

Vergelijking van de ontwikkeling van het aantal voertuigkilometers door het wegverkeer versus de emissies van kooldioxide, stikstofoxiden en fijn stof door het wegverkeer en de ondervonden geluidhinder door wegverkeer.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek, in samenwerking in de Emissieregistratie (Planbureau voor de Leefomgeving, Centraal Bureau voor de Statistiek, Rijkswaterstaat-Waterdienst-Dienst Water en gebruik, Wageningen Universiteit-Alterra, SenterNovem, TNO, Deltares).

Berekeningswijze

De cijfers hebben betrekking op verkeersprestaties in Nederland, inclusief door buitenlanders. Het totaal aantal voertuigkilometers van Nederlandse personenauto's binnen Nederland is gebaseerd op de resultaten van het Onderzoek Verplaatsingsgedrag (OVG) (CBS, 2007a). Dit onderzoek is vanaf 2004 overgedragen aan de Adviesdienst Verkeer en Vervoer van Rijkswaterstaat en is voortgezet als MobiliteitsOnderzoek Nederland (MON). De verdeling van de verkeersprestaties naar brandstofsoort en bouwjaar is afgeleid uit de database van de Nationale Autopas en het motorvoertuigenpark (CBS, 2007b). Voor het schatten van het aantal door buitenlandse personenauto's afgelegde kilometers is gebruik gemaakt van 2 onderzoeken. Bij bezoeken met overnachting wordt gebruik gemaakt van de CBS-Statistiek Logies Accommodaties (SLA) voor 1998-2004. Het aantal kilometers bij bezoeken zonder overnachting is gebaseerd op een Duits onderzoek naar de verkeersintensiteit bij negen Duits-Nederlandse grensovergangen, dat is uitgevoerd in 1998 en 2003.De binnenlandse verkeersprestaties van Nederlandse bedrijfsvoertuigen (inclusief bussen) zijn gebaseerd op de (opgeheven) BedrijfsVoertuigenEnquête (BVE) en het motorvoertuigenpark (CBS, 2007b). Inmiddels is de BVE vervangen door de Statistiek wegvervoer. Nieuwe gegevens over de verkeersprestaties op basis van deze statistiek worden in de loop van 2008 verwacht.De prestaties van buitenlandse vrachtvoertuigen zijn gebaseerd op de statistiek "Goederenvervoer over de weg" alsmede op soortgelijke gegevens van de EU-landen zoals deze worden verzameld door Eurostat. Prestaties van buitenlandse bussen worden berekend met behulp van gegevens uit het Grensoverschrijdend toerwagenvervoer, het kilometrage is ontleend aan een onderzoek Inkomend toerisme.De verkeersprestaties van motorfietsen zijn gebaseerd op de statistiek Motorrijden in Nederland. Er zijn geen plannen om de enquête (MFE) die daaraan ten grondslag ligt opnieuw te houden. De verkeersprestaties van bromfietsen zijn afkomstig uit het OVG/MON (CBS, 2007a). Zie ook indicator Verkeersprestaties motorvoertuigen, 1990-2017Voor de berekeningswijze van emissies door wegverkeer zie de technische toelichting van indicator Emissies naar lucht door wegverkeer, 2017.Voor gegevens over geluidhinder zie Geluidhinder per bron, 1990-2011

Basistabel

Zie de lverschillende links bij de berekeningswijze.

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

In mei definitieve cijfers t-2; in september voorlopige cijfers t-1

Achtergrondliteratuur

Methoden: op de website van Emissieregistratie achter Overzicht documentenBegrippen: op de website van Emissieregistratie achter Begrippenlijst

Opmerking

De methodiek voor de berekening van de emissies door wegverkeer wordt jaarlijks aangepast. De meest recente methodiekbeschrijving geeft het rapport Klein, J., et al. (Klein et al., 2006a). Er is hiervan tevens een Engelse vertaling beschikbaar (Klein et al.,2006b).

Betrouwbaarheidscodering

C (Gemiddeld; afhankelijk van emissieoorzaak en stof)

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2008). Wegverkeer: volumeontwikkeling en milieudruk, 1990-2007* (indicator 0127, versie 11 , 3 september 2008 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Read in English Print pagina Download PDF
Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.