Emissies naar lucht door de energievoorziening, 1990-2024

Emissies koolstofdioxide afhankelijk van elektriciteitsproductie en energiedragers

De trend voor emissies van koolstofdioxide (CO₂) door de energievoorziening hangt samen met veranderingen in de elektriciteitsproductie en het gebruik van verschillende energiedragers (zoals aardgas, steenkool en vormen van duurzame energie). Door de stijging van de elektriciteitsproductie in de periode 1990-2004 nam de emissie van koolstofdioxide (CO₂) in die periode toe met bijna 30 procent. Na een periode met enkele schommelingen daalde de emissie van CO₂ vanaf 2015. De emissie daalde door de uitfasering van steenkool (verschuiving naar gas en sluiting van kolencentrales) en meer inzet van hernieuwbare elektriciteit. De grootste daling was in 2020 door hoge kolen- en CO₂ prijzen. In de jaren daarna stagneerde de emissiedaling tussen 2021 en het eerste gedeelte van 2023 door de gestegen aardgasprijzen. In 2024 is er weer iets meer aardgas verstookt dan een jaar eerder. Daarnaast is het aandeel duurzame elektriciteitsopwekking door biomassa, windenergie en zonne-energie gestegen naar 19,8 procent in 2024.

Dalende methaanemissies 

De emissies van methaan (CH₄) door de energievoorziening zijn in de periode 1990-2024 met ongeveer 78 procent gedaald. Bij de winning van aardolie en aardgas waren er in de periode 1995-2010 grote emissiereducties door convenantsafspraken in de Integrale Milieu Taakstelling van deze sector met de overheid. In de periode 2018-2021 namen de methaanemissies vooral af door een convenant voor de reductie van methaanemissies bij de winning op zee (offshore). De reducties vonden plaats door maatregelen zoals het minimaliseren van lekkages door detectie- en reparatieprocedures, procesoptimalisatie en inzet van afblaasgas als brandstof.

Lachgas emissies zijn laag in de energiesector

De emissies van distikstofoxide (N₂O), ook wel lachgas genoemd, fluctueren in de periode 1990-2024. Deze emissies zijn absoluut gezien zodanig klein voor de energiesector dat deze niet verder toegelicht worden in deze indicator.

Emissies van luchtverontreinigende stoffen weinig gedaald in recente jaren

Na een sterke daling van de emissies van de luchtverontreinigende stoffen in de jaren 90 blijven de emissies van de luchtverontreinigende stoffen vanaf 2021 rondom hetzelfde niveau schommelen. De daling in de jaren 90 is het gevolg van milieuregelgeving en de daardoor geïnitieerde inzet van nageschakelde technieken, zoals SCR en rookgasontzwaveling. De emissie van de luchtverontreinigende stoffen in de energiesector hangt sterk samen met de brandstofinzet bij elektriciteitsproductie; voor zwaveldioxide (SO₂) en fijnstof (PM_2.5) geldt dit specifiek voor de steenkoolinzet. Door verminderde steenkoolinzet namen de emissies na 2000 verder af, maar minder sterk dan in de periode daarvoor. 

Bronnen van de emissies

De emissies worden veroorzaakt door:

1. De emissies bij de elektriciteitsproductie en warmteproductie.
2. De winning van gas en olie, zowel op het land als op zee.
3. Het transport en de distributie van energiedragers.

De hierboven onder 1) genoemde subsector komt overeen met de definitie voor de Klimaattafel Elektriciteit, die wordt gebruikt bij het nationale klimaatbeleid (de zogeheten Klimaattafel-definitie). In de overzichtstabel broeikasgassen op emissieregistratie.nl is de subsector 1) terug te vinden als elektriciteitsproductie; subsectoren 2) en 3) vallen in die definitie onder de sector Industrie.